De meeste Nederlanders en Belgen in Spanje weten dat je voor het kopen van een huis naar een notaris moet. Wat ze niet weten: de notaris controleert niet of jij een goede deal sluit. Hij checkt alleen of alles volgens de wet verloopt. Dat is een wezenlijk verschil met hoe het in Nederland werkt, en het is precies de reden waarom mensen soms pas achteraf merken dat er iets scheef zat in hun contract.
In Spanje kom je vaker bij de notario (notaris) terecht dan je misschien denkt. Niet alleen bij het kopen van een huis, maar ook bij een testament, een volmacht, een schenking of het afsluiten van een hypotheek. Sommige van die zaken kun je ook zonder notaris regelen, maar dan loop je risico's die je beter kunt vermijden.
Wanneer is een notaris verplicht?
Een paar situaties waarin je in Spanje wettelijk verplicht bent om langs een notaris te gaan:
- Het kopen of verkopen van onroerend goed: de eigendomsoverdracht (escritura) moet notarieel worden vastgelegd om in het Registro de la Propiedad ingeschreven te kunnen worden.
- Een hypotheek afsluiten: de bank vereist altijd een notariële akte.
- Een testament opstellen: je kunt dit ook zonder notaris, maar een testamento abierto bij de notaris voorkomt discussie achteraf en wordt automatisch geregistreerd in het centrale testamentregister.
- Een schenking (donación) van geld of goederen boven een bepaald bedrag: hiervoor is een notariële akte verplicht, zeker bij onroerend goed.
Voor andere zaken, zoals een volmacht (poder) geven aan iemand in Nederland om namens jou te handelen, is een notariële akte niet altijd wettelijk verplicht, maar in de praktijk vragen banken en instanties er vaak wel om.
Notaris versus adviseur: een cruciaal verschil
In Nederland ben je gewend dat de notaris ook een beetje voor je belangen opkomt. Hij wijst je op risico's, checkt het Kadaster en belt je soms op als er iets niet klopt. In Spanje werkt dat anders. De notario is een ambtenaar die de wettigheid van de akte bewaakt, niet jouw financiële belang. Hij controleert identiteiten, leest de akte voor en zorgt dat alles volgens de regels verloopt. Maar of jij een eerlijke prijs betaalt voor dat huis, of er verborgen schulden op de woning rusten, of de bouwvergunning wel klopt: dat moet je zelf laten uitzoeken, meestal door een gestor of advocaat in te schakelen.
Let op
Veel mensen denken dat de notaris hen beschermt bij een huizenkoop. Dat doet hij niet. Laat altijd zelf een nota simple opvragen bij het Registro de la Propiedad en overweeg een onafhankelijke advocaat in te schakelen voordat je tekent.
Wat kost een notaris in Spanje?
De tarieven van notarissen in Spanje liggen wettelijk vast in het arancel notarial. Dat betekent dat elke notaris in het hele land ongeveer hetzelfde rekent voor dezelfde soort akte. Winkelen op prijs heeft dus weinig zin, de tarieven hangen vooral af van de waarde van de transactie.
Indicatie notariskosten bij huizenkoop
Bron: indicatieve bedragen op basis van het wettelijke arancel notarial, vraag altijd een offerte vooraf op
Let op: dit zijn alleen de notariskosten. Daar komen nog registratiekosten bij (inschrijving in het Registro de la Propiedad) en de overdrachtsbelasting (Impuesto de Transmisiones Patrimoniales), die per regio verschilt. Controleer het exacte percentage bij de Agencia Tributaria van jouw regio of bij een gestor.
Wat je zelf moet regelen
Een notaris in Spanje leest de akte hardop voor en checkt of beide partijen begrijpen wat er getekend wordt. Spreek je geen Spaans, dan heb je het recht om een tolk mee te nemen, en bij belangrijke transacties is dat sterk aan te raden. De notaris zal ook niet voor je onderhandelen over de prijs, niet checken of de makelaar eerlijk is geweest, en niet uitzoeken of er een conflict is met de VvE. Wie net een huis heeft gekocht of gaat kopen, doet er goed aan om ook te lezen hoe het hele koopproces in de juiste volgorde werkt, want de notaris komt pas helemaal aan het eind van dat traject in beeld.
Praktische tip
Vraag altijd minstens een paar dagen van tevoren om de conceptakte (borrador) op te sturen, zodat je zelf of je advocaat die rustig kan doorlezen voordat je bij de notaris zit.
Een laatste punt: notarissen in Spanje zijn ook verplicht om witwaspraktijken te melden, dus verwacht vragen over de herkomst van je geld bij grotere transacties. Dat is geen wantrouwen jegens jou persoonlijk, het is onderdeel van de Spaanse wetgeving tegen financiële fraude.