De brandweer heeft in Madrid net even adem gehaald, maar de volgende klap staat al voor de deur. Het AEMET, het Spaanse weerinstituut, heeft een nieuwe hittegolf aangekondigd voor later deze week. Dat betekent dat de gebieden rondom Madrid, Ávila en Toledo opnieuw onder extreme druk komen te staan, terwijl de brandweerploegen al dagenlang non-stop hebben gewerkt en het vuur in meerdere zones nog niet volledig is gedoofd.
Voor mensen die in de getroffen gebieden wonen of er vlakbij, is dit geen abstract weerbericht. Het betekent dat de komende dagen opnieuw gevaarlijk zijn, en dat je nu moet controleren of je voorbereid bent.
Hoe wordt je gewaarschuwd bij een evacuatie?
Spanje gebruikt het ES-Alert systeem voor noodberichten. Dat is een sms die automatisch naar alle telefoons in een bepaald gebied wordt gestuurd, ook als je het nummer niet hebt opgeslagen. Maar: het systeem werkt via het lokale gsm-netwerk. Als je telefoon op vliegtuigstand staat, slecht bereik heeft of uitstaat, ontvang je niets.
Heb je geen Spaans telefoonnummer maar een buitenlandse simkaart? Dan werkt ES-Alert in de meeste gevallen ook, zolang je verbinding hebt met een Spaans netwerk via roaming. Toch is het verstandig om je lokale gemeente te volgen via sociale media of hun website, want niet alle gemeenten communiceren uitsluitend via ES-Alert. Sommige gebruiken ook lokale loudspeakers in de straat of berichten via het gemeentelijk informatiekanaal.
Let op
Sla het telefoonnummer van je ayuntamiento op in je telefoon. Bij een snelle evacuatie is dat vaak de snelste manier om te checken of jouw straat of wijk ook moet vertrekken. Veel gemeenten hebben ook een WhatsApp-nieuwsgroep of Telegram-kanaal: vraag er actief naar bij de balie van het gemeentehuis.
Wat de nieuwe hittegolf concreet betekent
Een hittegolf verhoogt het risico op nieuwe bosbranden drastisch. Droge vegetatie, hoge temperaturen en wind zijn de drie factoren die een brand groot maken. Na de afgelopen weken is de bodem in grote delen van het Spaanse binnenland kurkdroog. Nieuwe vonken, van een kapotte hoogspanningskabel, een weggegooid peukje of een kapotte machine, kunnen binnen minuten uitgroeien tot een brandfront.
Woon je in een gemeente met veel omliggend bos of droge struikvegetatie? Dan is dit de week om je voor te bereiden, niet pas als je de rook ruikt. Kijk op de website van het Spaanse bosbranden-informatiesysteem (miteco.gob.es) voor actuele risicokaarten per provincie.
Je verzekering: wat dekt het eigenlijk?
Als je tijdelijk je huis niet in kunt door een evacuatie, maakt je mogelijk hotelkosten, eetkosten en reiskosten. Een deel van die kosten kan je terugvragen bij je woningverzekering, maar alleen als je polis een dekking heeft voor tijdelijke huisvesting bij onbewoonbaarheid (in het Spaans: pérdida de uso de la vivienda of alojamiento provisional).
Dat is niet standaard bij elke polis. Lees je eigen polisvoorwaarden door of bel je verzekeraar nu, zodat je weet waar je aan toe bent. Wacht daar niet mee tot je midden in een evacuatie zit. Bewaar ook bonnetjes van alle kosten die je maakt als je je huis moest verlaten, want die heb je nodig bij een eventuele claim.
In ons eerdere artikel Bosbrand Madrid: wat de rekening jou kost als expat lees je meer over de financiële kant van bosbranden voor mensen die in Spanje wonen.
Praktische tip
Maak een kleine noodtas klaar: paspoorten, het Certificado de Registro (je EU-inschrijvingsdocument als resident), polisbladen van je verzekering, een oplader en medicijnen voor minimaal drie dagen. Leg die tas op een vaste plek. Als je snel weg moet, heb je geen tijd om te zoeken.
Voor wie buiten de directe brandzone woont
Ook als je niet in Madrid, Ávila of Toledo woont, is dit nieuws relevant. De hittegolf die eraan komt, geldt voor grote delen van het Spaanse binnenland. Provincies als Castilla-La Mancha, Extremadura en delen van Aragón hebben vergelijkbare omstandigheden: droge grond, hoge temperaturen en weinig personeel om snel in te grijpen.
Woon je op de kust? Dan is het directe brandrisico kleiner, maar ook daar geldt: extreme hitte in combinatie met droogte maakt gebieden kwetsbaarder dan in andere jaren. De grote branden van de afgelopen weken, van Castellón tot Madrid, zijn niet los van elkaar te zien. Ze zijn het gevolg van een structureel droger en heter klimaat in Spanje.
Als je wilt weten wat er eerder deze week in Castellón gebeurde en hoe mensen daar mee omgaan, lees dan ook ons artikel over Bosbrand La Vall d'Uixó: leven met vuur in Castellón.
Wat de brandweer zelf zegt
Spaanse brandweerlieden omschrijven de situatie zelf als een monster dat even slaapt. Dat is geen geruststelling. Het betekent dat de situatie tijdelijk stabiel is, maar dat het vuur niet uit is en de omstandigheden voor een nieuwe opleving aanwezig blijven zolang de hitte aanhoudt.
De capaciteit van de blusdiensten staat onder druk. Ploegen hebben dagenlang gewerkt, materieel is ingezet en deels beschadigd. Bij een nieuwe uitbraak duurt het langer voordat er voldoende middelen beschikbaar zijn. Dat maakt de komende dagen extra risicovol.
De boodschap voor iedereen die in Spanje woont is simpel: volg de lokale media en gemeentelijke kanalen de komende dagen actief, weet wat het evacuatieplan van jouw gemeente is, en wacht niet op het moment dat je de rook zelf al ziet.