1.700 euro. Dat is ongeveer de gemiddelde IRPF-teruggave die mensen mislopen omdat ze de Modelo 100 verkeerd invullen, of erger, helemaal niet weten dat ze recht hebben op aftrekposten. Als je als Nederlander of Belg in Spanje woont en hier belastingplichtig bent, is de Modelo 100 het formulier waarmee je jaarlijks je inkomstenbelasting aangeeft. En juist voor buitenlanders zit de pijn 'm niet in het formulier zelf, maar in alles wat je moet weten voordat je begint met invullen.
Wat is de Modelo 100 precies
De Modelo 100 is de Spaanse aangifte inkomstenbelasting, vergelijkbaar met de aangifte die je in Nederland bij de Belastingdienst doet. Iedereen die fiscaal inwoner is van Spanje moet dit formulier normaal gesproken elk jaar indienen bij de Agencia Tributaria, de Spaanse belastingdienst. De aangifteperiode loopt meestal van begin april tot eind juni, over het inkomen van het voorgaande kalenderjaar.
Ben je geen fiscaal inwoner maar heb je wel Spaans inkomen, bijvoorbeeld uit verhuur van een tweede huis? Dan gebruik je een ander formulier, de Modelo 210 voor niet-ingezetenen. Verwar die twee niet met elkaar, want de regels en tarieven verschillen flink.
De vraag of je fiscaal inwoner bent, is niet altijd zo simpel als "ik woon hier minder dan 183 dagen per jaar dus ik hoef niks te betalen". Spanje kijkt ook naar waar je economisch middelpunt ligt en waar je gezin woont, en die 183-dagenregel is dus niet de enige factor. Twijfel je hierover, laat dit dan checken door een belastingadviseur, want dit is precies het soort beslissing waar je niet op mag gokken.
Wie moet aangifte doen
Niet iedereen die in Spanje woont, hoeft de Modelo 100 in te dienen. Er zijn drempels, maar deze bedragen en uitzonderingen veranderen weleens, dus check de actuele drempels altijd op de site van de Agencia Tributaria of vraag het na bij een gestor. Wat voor jouw buurman geldt, hoeft niet voor jou te gelden, zeker niet als je AOW, een klein pensioen en misschien wat huurinkomsten combineert.
Buitenlands inkomen: dit vergeten mensen het vaakst
Hier gaat het meestal mis. Veel Nederlanders en Belgen denken dat ze alleen hun Spaanse inkomen hoeven op te geven. Niet dus. Als je fiscaal inwoner bent van Spanje, moet je in principe je wereldwijde inkomen aangeven. Dat is je AOW, je aanvullend pensioen, rente op een Nederlandse spaarrekening, huurinkomsten uit een pand in Nederland, noem maar op.
Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje (en tussen België en Spanje) voorkomt dat je twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen. Maar dat betekent niet dat je het niet hoeft op te geven. Je geeft het gewoon aan, en via het verdrag wordt bepaald welk land mag heffen of hoe de verrekening werkt. Dit is precies waarom een goede voorbereiding zoveel scheelt: mensen die denken "dat AOW-tje geef ik toch niet op, dat wordt al in Nederland belast" krijgen achteraf een naheffing plus boete.
Heb je spaargeld of beleggingen in Nederland of België staan, dan valt dat onder het spaarinkomen (de zogeheten base del ahorro). Voor de aangifte over 2025 gelden de volgende tarieven: 19 procent tot 6.000 euro, 21 procent tot 50.000 euro, 23 procent tot 200.000 euro, 27 procent tot 300.000 euro en 30 procent daarboven. Dat is aanzienlijk hoger dan wat de meeste mensen gewend zijn uit Nederland, dus reken dit vooraf even door. Let op: Nederlandse banken houden geen belasting in op spaarrente, dus reken niet op een voorheffing die al is verwerkt.
Aftrekposten die je niet mag missen
De Modelo 100 kent verschillende aftrekposten, en die verschillen ook nog eens per regio (comunidad autónoma). Denk aan aftrek voor de hypotheekrente op je hoofdverblijf als je die hypotheek vóór 2013 hebt afgesloten, bijdragen aan pensioenplannen, of kosten voor kinderopvang. Sommige regio's, zoals Valencia of Andalusië, hebben eigen extra aftrekposten die weer niet gelden in Madrid of Catalonië.
Ook internationale aftrekposten spelen mee. Betaal je premie voor een aanvullende zorgverzekering? Onder bepaalde voorwaarden is dat aftrekbaar. Heb je kinderen die op school zitten, dan zijn er in sommige regio's kortingen mogelijk. Dit is waar veel expats geld laten liggen, simpelweg omdat ze deze regionale verschillen niet kennen en een standaardprogramma gebruiken zonder verdere check.
Zo dien je de aangifte in
De Agencia Tributaria werkt met een online systeem genaamd Renta Web, waarmee je zelf de aangifte kunt invullen als je een Cl@ve of digitaal certificaat hebt. Voor de meeste mensen die net in Spanje wonen, is dit lastig zonder hulp, want het systeem is volledig in het Spaans en gaat uit van kennis over het Spaanse belastingstelsel die je als nieuwkomer simpelweg nog niet hebt.
Wil je zelf beginnen, zorg dan dat je Cl@ve op orde hebt voordat het aangifteseizoen start. Zonder geldige inlog kun je niet digitaal indienen en moet je alsnog naar een fysiek kantoor, waar de wachttijden in april en mei flink kunnen oplopen.
De meeste Nederlanders en Belgen die hier wonen, laten hun Modelo 100 invullen door een gestor of belastingadviseur. De kosten verschillen sterk per situatie: check bij verschillende adviseurs wat een aangifte kost. Bij een simpel pensioeninkomen is dat vaak aan de lage kant, bij meerdere inkomstenbronnen uit verschillende landen kan het meer worden. Gezien de bedragen die je kunt missen aan aftrekposten of juist kunt overtreden aan verplichtingen, is dat geld voor de meeste mensen goed besteed.
Wat als je te laat bent
Mis je de deadline eind juni, dan volgt een boete die oploopt naarmate je langer wacht. Dien je uit eigen beweging alsnog aan, zonder dat de Belastingdienst je eerst een brief stuurt, dan is de boete meestal lager dan wanneer de Agencia Tributaria je eerst moet aanschrijven. Wacht dus nooit af tot ze zelf contact opnemen. Check de exacte boetebedragen bij de Agencia Tributaria, want deze kunnen wijzigen.
Heb je vragen over je specifieke situatie, met pensioen uit twee landen, een huis dat je verhuurt of net gestart bent als zelfstandige, dan is het verstandig om ruim voor april een afspraak te maken bij een adviseur. In de laatste weken van het aangifteseizoen zitten de meeste kantoren overvol en kun je nergens meer terecht.
Loop je vast op een van deze punten of twijfel je of je überhaupt aangifte moet doen, kijk dan bij alle professionals die Nieuws uit Spanje aanbeveelt voor iemand die je specifieke situatie kan beoordelen.
Headerfoto: Polina Tankilevitch via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels