Veel ouders denken dat rechtszaken in de VS niets te maken hebben met het leven van hun kinderen in Spanje. Dat klopt, tot de technologiebedrijven hun apps aanpassen voor iedereen tegelijk.
Meta heeft een schikking getroffen van bijna 18 miljard dollar om rechtszaken van meerdere Amerikaanse staten af te ronden. Die staten beschuldigden het bedrijf ervan dat Instagram en Facebook bewust verslavend zijn ontworpen voor tieners, en dat Meta dit jarenlang wist maar niets deed.
Wat is er precies afgesproken?
Onderdeel van de schikking is een pakket maatregelen voor minderjarigen. Concreet gaat het om een dagelijks tijdslimiet van twee uur op Facebook en Instagram, en een nachtelijk toegangsverbod tussen middernacht en zes uur 's ochtends. Adam Mosseri, het hoofd van Instagram, verklaarde in de rechtszaal dat er geen magische oplossingen bestaan om jongeren te beschermen, maar benadrukte dat het bedrijf stappen zet.
Dit is een civiele schikking in de VS, geen wet die automatisch overal geldt. Maar als Meta deze limieten technisch inbouwt in de apps zelf, zijn ze van toepassing op alle gebruikers wereldwijd die een leeftijd onder de grens hebben opgegeven. De vraag is dus niet of dit Spanje raakt, maar wanneer en hoe.
Wat doet Spanje zelf al?
Spanje is niet passief op dit dossier. In meerdere regio's, waaronder Catalonië en de Comunidad de Madrid, is het gebruik van mobiele telefoons op school al aan banden gelegd of volledig verboden tijdens lestijden. De nationale overheid werkt aan wetgeving die social mediaplatforms verder verplicht om de toegang voor minderjarigen te beperken.
De Europese Unie heeft via de Digital Services Act al eisen gesteld aan platforms over hoe ze omgaan met kwetsbare gebruikers, waaronder kinderen. Meta staat daardoor ook in Europa onder druk om aanpassingen door te voeren, los van wat er in de VS is besloten.
Wist je dat
De EU via de Digital Services Act platforms als Instagram kan verplichten om beschermingsmaatregelen voor minderjarigen in te voeren, ook zonder Amerikaanse rechtszaken. Spanje is gebonden aan die Europese regels en kan boetes opleggen als platforms zich niet houden aan de vereisten.
Wat verandert er nu al voor jouw kind?
Op dit moment verandert er in de Spaanse praktijk nog niets door deze schikking. De maatregelen gelden formeel voor de VS en moeten nog worden uitgerold. Maar als Meta de tijdslimieten en nachtsloten technisch implementeert in de apps, is de kans groot dat dit ook van invloed is op accounts die als minderjarig zijn geregistreerd in Spanje.
Het probleem is dat veel tieners hun leeftijd hebben opgegeven als ouder dan ze zijn. Platforms hebben tot nu toe weinig gedaan om dat te verifiëren. De schikking bevat wel een verplichting voor Meta om hier strenger op te zijn, maar hoe dat er in de praktijk uitziet, is nog onduidelijk.
Let op
Als je kind een account heeft aangemaakt met een verkeerde geboortedatum, gelden nieuwe beschermingsmaatregelen niet automatisch voor dat account. Je kunt de leeftijdsgegevens controleren en corrigeren in de instellingen van Instagram of Facebook.
Wat kun je nu al doen als ouder in Spanje?
Je hoeft niet te wachten op Meta of de Spaanse overheid. Instagram en Facebook hebben al ingebouwde ouderlijke toezichtsfuncties waarmee je schermtijd kunt beperken, meldingen kunt instellen en kunt zien hoe lang je kind de app gebruikt. Die functies zijn er al, maar worden zelden actief ingezet.
Een paar dingen die direct helpen:
- Controleer de leeftijdsinstellingen op het account van je kind en corrigeer ze indien nodig.
- Gebruik de Family Center-functie van Instagram om als ouder gekoppeld te zijn aan het account van je kind.
- Spreek thuis concrete afspraken af over gebruik na een bepaald tijdstip, ook als de app dat zelf nog niet afdwingt.
- Vraag op school welk beleid er geldt rondom telefoongebruik en social media, en of er ouderavonden zijn over dit onderwerp.
De schikking in de VS is groot nieuws, maar de echte verandering voor gezinnen in Spanje komt stap voor stap. Wat je nu al kunt doen, hangt minder af van Meta dan van wat er thuis wordt afgesproken.