5,7 miljoen euro. Dat is het bedrag dat een Spaanse rechter toekende aan de ouders van een jongetje dat tijdens zijn geboorte in het Hospital de la Paz in Madrid ernstig hersenletsel opliep. Een verpleegkundige verklaarde dat het de meest agressieve verlostang was die ze ooit had gezien. Het is een van de hoogste bedragen die ooit in Spanje is toegekend voor een medische fout, en het zegt iets belangrijks over hoe het systeem hier werkt als het misgaat.
Voor wie in Spanje woont of er binnenkort gaat bevallen, roept zo'n zaak meteen vragen op. Hoe goed is de zorg hier eigenlijk geregeld als er iets fout gaat? En wat kun je als patiënt, of als ouder, doen als je het gevoel hebt dat er iets niet klopte tijdens een behandeling?
Wat er in deze zaak speelde
Volgens de rechtszaak ging het om een bevalling waarbij artsen volgens de rechter buitensporig gebruik maakten van instrumenten, met als gevolg dat het kind tetraplegisch raakte, dus verlamd aan armen en benen. Het getuigenis van een verpleegkundige die bij de bevalling aanwezig was, bleek doorslaggevend om de nalatigheid aan te tonen. Dit soort zaken is zeldzaam in de omvang van het toegekende bedrag, maar het onderliggende proces, een klacht indienen tegen een ziekenhuis wegens een medische fout, komt vaker voor dan je zou denken.
Het bijzondere aan de Spaanse rechtsgang is dat dit soort zaken vaak jaren duren. Tussen het moment van de fout en een definitieve uitspraak kunnen meerdere jaren zitten. Dat komt niet alleen door de drukte bij de rechtbanken, maar ook omdat medische aansprakelijkheid ingewikkeld te bewijzen is. Je hebt onafhankelijke medische experts nodig die durven te verklaren dat er fouten zijn gemaakt, en dat ligt binnen de medische wereld soms gevoelig.
Hoe werkt een klacht tegen een ziekenhuis in Spanje
Als je in Spanje het gevoel hebt dat je, of een familielid, slachtoffer bent geworden van een medische fout, zijn er een paar routes die je kunt volgen. Bij een publiek ziekenhuis kun je een reclamación indienen bij het ziekenhuis zelf, via het kantoor voor patiëntenrechten (atención al paciente). Dat is meestal de eerste stap, en vaak verplicht voordat je verder kunt.
Daarnaast kun je een klacht indienen bij de regionale gezondheidsdienst, bijvoorbeeld de Conselleria de Salut of het equivalent in jouw regio. Wil je daadwerkelijk een schadevergoeding, dan loopt dat via een civiele of bestuursrechtelijke procedure, afhankelijk van of het om een openbaar of privéziekenhuis gaat. Dit is precies het moment waarop een advocaat met ervaring in medische aansprakelijkheid onmisbaar wordt. De bewijslast ligt bij jou als patiënt, en zonder goede juridische ondersteuning en onafhankelijke medische rapporten is de kans op succes klein.
Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, is het extra belangrijk om te weten dat deze procedures volledig in het Spaans verlopen en dat de regels per regio kunnen verschillen. Wacht niet te lang: voor dit soort claims gelden verjaringstermijnen die per regio en procedure kunnen verschillen. Zoek op tijd een advocaat die gespecialiseerd is in medische aansprakelijkheid en check de actuele termijnen bij een deskundige, want een gewone familierechtadvocaat heeft hier vaak geen ervaring mee.
Zwangerschap en bevalling als expat: extra alertheid
Als je zwanger bent in Spanje en kiest voor een bevalling in een openbaar ziekenhuis, is het verstandig om je vooraf goed te laten informeren over hoe de zorg daar werkt, welke rechten je hebt als patiënt, en waar je terecht kunt met vragen of klachten. De taalbarrière speelt hier ook een rol: als je het Spaans onvoldoende beheerst om medische uitleg volledig te begrijpen, vraag dan uitdrukkelijk om een tolk of neem iemand mee die kan vertalen. Onduidelijke communicatie tijdens een bevalling is nou juist het moment waarop dingen mis kunnen gaan.
Veel expats kiezen er daarom voor om via een privéverzekering te bevallen, waar de keuzevrijheid voor een arts vaak groter is en de wachttijden korter zijn. Dat is geen garantie tegen fouten, maar het geeft je wel meer mogelijkheden om vooraf een arts te kiezen met wie je je vertrouwd voelt.
Wat deze zaak duidelijk maakt
Het opvallende aan deze rechtszaak is niet alleen het bedrag, maar vooral dat het aantoont dat het Spaanse rechtssysteem wel degelijk hoge bedragen durft toe te kennen als nalatigheid overtuigend wordt bewezen. Voor wie hier woont en zorg nodig heeft, is dat op zich geruststellend: er is een werkend mechanisme om verantwoording af te dwingen, ook al duurt het lang en is het proces zwaar.
Tegelijk laat de zaak zien hoe belangrijk het is om bij twijfel over medische zorg niet te wachten. Vraag om je medisch dossier, vraag om een tweede mening, en als je het gevoel hebt dat er iets grondig mis is gegaan, zoek dan op tijd juridisch advies. In Spanje, net als in Nederland of België, geldt: hoe eerder je bewijs verzamelt, hoe sterker je positie later staat.
Heb je andere praktische vragen over leven in Spanje, van zorgverzekering tot juridische kwesties? Op de overzichtspagina met professionals vind je gespecialiseerde hulp voor bijna elke situatie waar je als Nederlander of Belg in Spanje tegenaan kunt lopen.
Headerfoto: Craig Adderley via Pexels | Foto: Vitaly Gariev via Pexels