Wat het Supremo precies zei
Het hof heeft geoordeeld dat er twijfels zijn over hoe deze regeling is toegepast, en dan vooral over het stemrecht dat eraan gekoppeld is. Maar de uitspraak legt de uitvoering neer bij de Oficina del Censo Electoral, het bureau dat de kiesregisters beheert, en bij de Spaanse consulaten wereldwijd. En die zeggen allebei hetzelfde: wij hebben domweg niet de mensen en het systeem om dit snel en goed uit te voeren.
Het gevolg is een bureaucratische impasse. Er lopen nu spoedprocedures (recursos exprés) om individuele gevallen te beoordelen, en er wordt gesproken over herzieningen van het kiesregister die buiten de normale termijnen vallen. Kortom: een juridische uitspraak die op papier duidelijk is, maar in de uitvoering vastloopt omdat niemand de capaciteit heeft om hem echt te laten landen.
Waarom dit voor jou als Nederlander of Belg wel degelijk kan spelen
Je denkt misschien: dit gaat over Spaanse nationaliteit via grootouders, dat raakt mij niet. Maar er zijn een paar situaties waarin dit wel degelijk relevant wordt.
Als je een Spaanse partner hebt wiens familie via deze wet de nationaliteit heeft aangevraagd, kan onduidelijkheid over het stemrecht praktische gevolgen hebben voor het gezin. Ook als je zelf overweegt om via een Spaanse grootouder de nationaliteit aan te vragen, naast je Nederlandse of Belgische paspoort, is het verstandig deze ontwikkeling te volgen voordat je een procedure start. En voor iedereen die binnenkort in Spanje gaat stemmen of laat stemmen bij volmacht: het kiesregister zelf ligt nu onder een vergrootglas.
Belangrijk om te onthouden: dit raakt niet je verblijfsstatus als EU-burger, niet je Certificado de Registro, en niet je recht om in Spanje te wonen of te werken. Dat blijft gewoon geregeld via de normale EU-regels. Het gaat hier specifiek om Spaanse nationaliteit en het daaraan gekoppelde stemrecht, een heel ander traject dan de inschrijving die Nederlanders en Belgen hier normaal doorlopen.
Als dit toch jouw situatie raakt
Heb je zelf Spaanse grootouders en overweeg je de nationaliteit aan te vragen, of zit je al middenin zo'n procedure, dan is het verstandig om nu even pas op de plaats te maken en de ontwikkelingen bij de Oficina del Censo Electoral te volgen. Procedures die normaal enige tijd duren, kunnen door deze onduidelijkheid langer op zich laten wachten.
Twijfel je over je eigen situatie, bijvoorbeeld omdat je straks met twee paspoorten te maken krijgt, of omdat je wilt weten wat dit betekent voor erfenissen of eigendom in Spanje, dan is het verstandig om dat voor te leggen aan een advocaat die bekend is met Spaans nationaliteitsrecht. Dit soort zaken verschilt nogal per individueel dossier, en de regels rond nationaliteit liggen nu eenmaal gevoelig en veranderen regelmatig.
Voor praktische vragen over je eigen verblijf in Spanje, je inschrijving of andere administratieve zaken kun je altijd terecht bij de overzichtspagina met professionals die je verder kunnen helpen.
Headerfoto: CP Khanal via Pexels | Foto: Davide Comunian via Pexels