Je hebt een jaar of wat gewoon kinderbijslag ontvangen van de SVB. Elk kwartaal netjes op je rekening. Dan verhuist het gezin naar Spanje, je schrijft je in bij de gemeente, en je vraagt je af: gaat dat gewoon door?
Het korte antwoord is: dat hangt ervan af. Waar je woont speelt een rol, maar het gaat vooral om waar je werkt en welk land daardoor verantwoordelijk is voor jouw sociale zekerheid.
Spanje heeft bijna geen kinderbijslag zoals wij die kennen
In Nederland is kinderbijslag een universele regeling. Je hoeft er niet arm voor te zijn, je vraagt het aan bij de SVB en je ontvangt het per kwartaal, ongeacht je inkomen. Dat systeem bestaat in Spanje gewoon niet op die manier.
De Spaanse tegenhanger heet de prestación por hijo a cargo en is een uitkering die alleen beschikbaar is voor gezinnen met een laag inkomen, of voor kinderen met een erkende beperking van minimaal 33%. De inkomensgrens ligt laag. De meeste Nederlandse of Belgische expats die in Spanje werken, komen daar niet voor in aanmerking.
Er is ook de prestación por nacimiento o adopción, een eenmalige uitkering bij geboorte of adoptie, maar ook die is inkomensafhankelijk en niet bedoeld als doorlopende bijdrage per maand.
Let op
Ga er niet vanuit dat je Spaanse kinderbijslag ontvangt als je naar Spanje verhuist. De meeste expats ontvangen niets via het Spaanse systeem, tenzij ze een laag inkomen hebben of een kind met een beperking.
En de Nederlandse kinderbijslag dan?
Of je nog recht hebt op Nederlandse kinderbijslag nadat je naar Spanje bent verhuisd, hangt af van je situatie. De SVB kijkt hierbij niet alleen naar waar je woont, maar naar waar je sociaal verzekerd bent. En dat hangt samen met waar je werkt.
Er zijn twee veelvoorkomende situaties:
- Je werkt in Nederland (ook vanuit Spanje, als werknemer of zzp'er met Nederlandse opdrachten): In dat geval ben je in de meeste gevallen nog steeds sociaal verzekerd in Nederland. Je hebt dan recht op Nederlandse kinderbijslag. De SVB betaalt dat gewoon door, ook al woon je in Spanje.
- Je werkt in Spanje (autonomo of in loondienst bij een Spaans bedrijf): Dan ben je sociaal verzekerd in Spanje. Je valt dan onder het Spaanse stelsel. En zoals hierboven beschreven, betekent dat voor de meeste gezinnen: geen doorlopende kinderbijslag.
Dit is vastgelegd in de EU-verordening 883/2004 over coördinatie van sociale zekerheidsstelsels. Die regelt welk land verantwoordelijk is als je in het ene EU-land woont en in het andere werkt. Je kunt nooit van twee landen tegelijk kinderbijslag ontvangen voor hetzelfde kind, maar in sommige gevallen heb je recht op een aanvulling als het ene land meer uitbetaalt dan het andere.
De situatie waarbij het ingewikkeld wordt
Stel: je werkt deels in Nederland, deels in Spanje. Of je partner werkt in Spanje terwijl jij nog inkomsten hebt uit Nederland. In dat geval moet worden vastgesteld welk land het "primaire" land is. De vuistregel is dat het land waar je woont en werkt, de eerste verantwoordelijkheid heeft. Maar als je substantieel werk doet in het land waar je woont, geldt dat land als leidend.
Dit zijn precies de situaties waarbij je beter even contact opneemt met de SVB. Zij beoordelen je situatie individueel en geven aan of je recht houdt op Nederlandse kinderbijslag, of dat Spanje verantwoordelijk is. De SVB is bereikbaar via svb.nl en heeft specifieke informatie voor mensen die in het buitenland wonen.
Praktische tip
Geef je adreswijziging door aan de SVB zodra je officieel in Spanje woont. De SVB beoordeelt daarna opnieuw of je recht hebt op kinderbijslag. Doe je dit niet, loop je het risico dat je kinderbijslag moet terugbetalen als later blijkt dat je er geen recht meer op had.
Wat Spanje je wél geeft: belastingvoordeel via de IRPF
Kinderen leveren in Spanje geen maandelijkse uitkering op voor de meeste gezinnen, maar ze verlagen wel je belastingaanslag. Via de Spaanse inkomstenbelasting (IRPF) heb je recht op een zogeheten mínimo por descendientes: een fiscale aftrek per kind.
De bedragen voor 2025 (aangifte in 2026) zijn als volgt:
| Situatie | Aftrekbedrag per kind |
|---|---|
| Eerste kind | 2.400 euro |
| Tweede kind | 2.700 euro |
| Derde kind | 4.000 euro |
| Vierde kind en verder | 4.500 euro |
| Kind onder 3 jaar (extra) | +2.800 euro |
Dit zijn geen bedragen die je uitbetaald krijgt, maar bedragen die van je belastbaar inkomen worden afgetrokken. Het scheelt dus een deel van je belastingrekening, afhankelijk van je schijf. Controleer altijd je eigen aangifte of laat je helpen door een gestor, want de exacte uitwerking hangt af van je totale inkomen en gezinssituatie.
En België dan?
Voor Belgen werkt het in grote lijnen hetzelfde principe: het land waar je sociaal verzekerd bent, is verantwoordelijk voor de kinderbijslag. In België is kinderbijslag een bevoegdheid van de gewesten geworden (Vlaanderen, Wallonië, Brussel). Als je als Belg in Spanje gaat werken en daar sociaal verzekerd raakt, stopt de Belgische kinderbijslag. Neem contact op met je Belgische uitbetalingsinstelling (zoals Infino, Famiris of MyFamily) om je situatie te melden en te laten beoordelen.
Woon je in Spanje maar werkt je partner nog in België? Dan kan het zijn dat je recht houdt op een aanvulling vanuit België als de Spaanse uitkering lager uitvalt. Dit wordt berekend via het EU-coördinatiesysteem en is per situatie verschillend. Vraag dit na bij je uitbetalingsinstelling.
Het praktische stappenplan
- Ga je verhuizen naar Spanje? Meld dit aan de SVB of je Belgische uitbetalingsinstelling voor je vertrek, niet achteraf.
- Ga je in Spanje werken als autonomo? Registreer je bij de Seguridad Social en meld tegelijk bij de SVB dat je nu in Spanje sociaal verzekerd bent.
- Blijf je vanuit Spanje werken voor een Nederlandse of Belgische werkgever? Vraag na of je een A1-verklaring nodig hebt, die bevestigt dat je nog in het thuisland sociaal verzekerd bent.
- Zorg dat de IRPF-aftrek voor kinderen in je Spaanse aangifte correct is ingevuld. Doe je aangifte via een gestor als je niet zeker bent.
De regels zijn niet ingewikkeld als je weet waar je moet kijken. Het probleem is dat de meeste mensen er pas naar vragen als het geld al is gestopt of als ze een terugvorderingsbrief op de mat vinden. Meld veranderingen altijd op tijd, bij alle instanties tegelijk.