De meeste Nederlanders die met kinderen naar Spanje verhuizen, denken dat kinderbijslag gewoon doorloopt. Of ze denken dat het stopt. Beide aannames kloppen niet helemaal. De werkelijkheid is een stuk ingewikkelder, en als je het niet goed regelt, mis je geld of moet je later iets terugbetalen.
Twee stelsels, één gezin
Nederland heeft de Algemene Kinderbijslagwet (AKW), uitgevoerd door de SVB. Spanje heeft de prestación por hijo a cargo, een uitkering die valt onder de Seguridad Social. Beide regelingen bestaan naast elkaar, maar je kunt ze niet zomaar allebei ontvangen.
Binnen de EU gelden coördinatieregels (gebaseerd op EU-verordening 883/2004). Die bepalen welk land als eerste moet betalen. In de meeste gevallen is dat het land waar je werkt. Woon je in Spanje en werk je in Spanje, dan is Spanje het primaire land. Woon je in Spanje maar werk je in loondienst voor een Nederlands bedrijf dat sociale premies in Nederland afdraagt, dan is Nederland primair. Werk je als zelfstandige (autónomo) in Spanje, dan is Spanje primair.
Het andere land kan aanvullen tot het niveau van zijn eigen uitkering, als dat hoger is. Maar het betaalt nooit meer dan het verschil.
Wist je dat
Nederland en Spanje automatisch informatie uitwisselen over verblijf en werk. De SVB kan dus weten dat je in Spanje woont, ook als je dat niet zelf meldt. Onterecht ontvangen kinderbijslag moet je terugbetalen, soms inclusief een boete.
De Nederlandse kinderbijslag: wat verandert er als je emigreert?
Als je naar Spanje verhuist, ben je verplicht dit door te geven aan de SVB. Dat doe je via het mijnsvb.nl-portaal. De SVB beoordeelt daarna of je nog recht hebt op de AKW. Dat hangt af van meerdere factoren:
- Waar werkt de ouder die de uitkering ontvangt?
- Betaalt die ouder nog sociale premies in Nederland?
- Waar woont het kind?
Als je in Spanje werkt en daar ook woont, stopt de Nederlandse kinderbijslag in de meeste gevallen. Je moet het dan aanvragen in Spanje. Als je vanuit Spanje remote werkt voor een Nederlandse werkgever die jou in Nederland verzekerd houdt voor sociale zekerheid, kan de AKW gewoon doorlopen. Check dat altijd met de SVB, want dit verschilt per situatie.
De Spaanse kinderbijslag: wat krijg je?
De Spaanse prestación por hijo a cargo is inkomensafhankelijk. Dat is het grote verschil met Nederland, waar de AKW voor bijna iedereen geldt ongeacht inkomen.
In Spanje gelden inkomensgrenzen. Voor gezinnen met een laag inkomen is er een maandelijkse uitkering. Voor gezinnen boven de inkomensgrens is er in de meeste gevallen geen uitkering, tenzij het kind een handicap heeft. De exacte bedragen worden jaarlijks aangepast. Controleer de actuele bedragen via de officiële site van de Seguridad Social (seg-social.es).
| Situatie | Primair land | Wat aanvragen? |
|---|---|---|
| Werkt in Spanje, woont in Spanje | Spanje | Seguridad Social, SVB informeren |
| Werkt remote voor NL-werkgever, woont in Spanje | Afhankelijk van sociale verzekering | SVB bellen voor beoordeling |
| Autónomo in Spanje, woont in Spanje | Spanje | Seguridad Social, SVB informeren |
| Werkt in Nederland, kind woont in Spanje | Nederland | AKW blijft lopen via SVB |
Hoe vraag je het aan in Spanje?
Je vraagt de Spaanse kinderbijslag aan via de Seguridad Social. Dat kan online via sede.seg-social.gob.es als je een Cl@ve of digitaal certificaat hebt. Je kunt ook langsgaan bij een kantoor van het INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social) in jouw provincie.
Wat je nodig hebt:
- Je NIE-nummer
- Bewijs van inschrijving in het padrón (empadronamiento)
- Geboorteakte van het kind, erkend in Spanje als die uit Nederland of België komt
- Bewijs van inkomen (aangiftes, loonstroken)
De aanvraag heeft een terugwerkende kracht van maximaal drie maanden. Stel het dus niet te lang uit.
Let op
Als je vergeet de SVB te informeren over je verhuizing naar Spanje, kan de AKW worden teruggevorderd over de periode dat je er geen recht meer op had. Dit kan om flinke bedragen gaan als je kinderen al een paar jaar oud zijn en je al langer in Spanje woont zonder dat te melden.
Wat als je partner in Nederland werkt?
Woont het gezin in Spanje maar werkt één ouder in Nederland? Dan is Nederland het primaire land voor kinderbijslag. De AKW loopt dan door via de SVB. Spanje kan aanvullen als de Spaanse uitkering hoger zou zijn, maar dat is zelden het geval. In de praktijk ontvangt dit type gezin gewoon de Nederlandse kinderbijslag.
Woont en werkt iedereen in Spanje? Dan vervalt de AKW en moet je kijken of je in aanmerking komt voor de Spaanse uitkering. Die is voor de meeste middeninkomens lager of niet beschikbaar vanwege de inkomensgrenzen.
De geboorteakte regelen
Als je kinderen in Nederland zijn geboren, heb je een erkende geboorteakte nodig voor de Spaanse aanvraag. Hoe dat werkt, lees je in het artikel over geboorteakte erkennen in Spanje. Sla die stap niet over, want zonder erkend document vertraagt de aanvraag flink.
Twijfel? Schakel een gestor in
Dit is een terrein waar foutjes duur kunnen uitpakken. De coördinatieregels tussen landen zijn technisch en de situatie van elk gezin is anders. Een gestor (een Spaanse administratieve adviseur) of een gespecialiseerd belastingkantoor kan uitzoeken welk land in jouw geval primair is en wat je precies moet aanvragen. Dat kost een paar uur advies, maar het bespaart je maanden aan geregel en mogelijke terugvorderingen.