90 dagen. Zo lang duurt het gemiddeld voordat geopolitieke ontwikkelingen rond olie merkbaar zijn aan een Spaans tankstation. Trump bevestigde vrijdagochtend dat de VS een preakkoord heeft bereikt met Iran, en dat hij nog vandaag beslist of hij het goedkeurt. Wat klinkt als ver-van-mijn-bed nieuws, raakt jou als inwoner van Spanje rechtstreeks in de portemonnee.
Hoe werkt de olieprijs door in Spanje?
Spanje produceert zelf nauwelijks olie. Het land is voor zijn energievoorziening grotendeels afhankelijk van import, met name uit Nigeria, Saudi-Arabië en via de Middellandse Zee. Dat betekent dat internationale olieprijzen snel doorwerken in wat jij betaalt aan de pomp.
De afgelopen maanden schommelde de benzineprijs in Spanje tussen de 1,65 en 1,80 euro per liter, afhankelijk van de regio en het type station. Aan de Costa del Sol en in toeristische gebieden ligt dat doorgaans aan de bovenkant. In het binnenland of bij grote supermarktketens zoals Mercadona of Repsol langs de snelweg is het goedkoper.
Als een akkoord met Iran stand houdt, komt er meer Iraanse olie op de markt. Iran heeft grote voorraden die tijdens de sanctieperiode niet volledig verhandeld konden worden. Meer aanbod betekent lagere prijzen. Analisten bij Reuters en Bloomberg schatten dat de olieprijs bij een volledig akkoord met 5 tot 10 dollar per vat kan dalen. Dat vertaalt zich ruwweg naar 8 tot 15 cent minder per liter aan de pomp.
Wat betekent dit voor jouw energierekening?
Niet alleen benzine. In Spanje is de elektriciteitsmarkt via de zogeheten PVPC-tarieven deels gekoppeld aan de gasprijs, en gas volgt grotendeels de bewegingen van olie. De afgelopen twee jaar zag je hoe de energiecrisis na de oorlog in Oekraïne directe gevolgen had voor de maandelijkse rekening van mensen die in Spanje wonen.
Als de olie- en gasprijzen internationaal dalen, heeft dat op termijn effect op wat je maandelijks betaalt aan elektriciteit. Hoe snel dat doorwerkt, hangt af van je contract. Heb je een vast contract bij een aanbieder zoals Endesa of Iberdrola? Dan merk je het pas bij je volgende contractverlenging. Zit je op een variabel tarief? Dan kan de impact al binnen een paar maanden zichtbaar zijn.
Voor wie is dit het meest relevant?
Een paar groepen die dit extra raakt:
Gepensioneerden met een vaste AOW of pensioenuitkering. Zij hebben geen extra inkomsten om stijgende kosten op te vangen. Lagere energieprijzen geven letterlijk meer ruimte in het maandbudget.
Mensen die veel rijden. Wie buiten de stad woont, in een gebied als de Axarquía, de Extremadura of het binnenland van Valencia, is afhankelijk van de auto. Een lagere benzineprijs scheelt voor een gemiddeld gezin al snel 30 tot 50 euro per maand.
Mensen die een woning kopen of hebben gekocht met een variabele hypotheek. Lagere energieprijzen remmen de inflatie, en dat beïnvloedt op termijn de beslissingen van de Europese Centrale Bank over rentetarieven. Minder inflatie betekent minder reden om de rente hoog te houden.
Wat is er nog niet zeker?
Trump is bepalend, en dat is het probleem. Een preakkoord is geen akkoord. De geschiedenis met Iran-onderhandelingen is er een van vallen en opstaan. In 2018 stapte Trump zelf uit het vorige akkoord, het JCPOA. Sindsdien zijn de sancties zwaarder geworden en is het wantrouwen aan beide kanten gegroeid.
Bovendien: zelfs als er een deal komt, moet die geratificeerd worden, moet Iran aantonen dat het zijn nucleaire programma terugdraait, en moeten internationale inspecteurs toegang krijgen. Dat kost maanden. De markten kunnen al eerder bewegen op verwachtingen, maar echte prijsveranderingen aan de pomp laten op zich wachten.
Tel daarbij op dat OPEC, het kartel van olieproducerende landen, al eerder heeft ingegrepen om een te sterke prijsdaling te voorkomen door de productie te beperken. Saudi-Arabië heeft er geen belang bij dat olie te goedkoop wordt.
Wat kun je nu al doen?
Concreet actie ondernemen is lastig als je afwacht wat Trump vandaag beslist. Maar er zijn een paar dingen die slim zijn om in de gaten te houden:
Check je energiecontract. Weet je of je op een vast of variabel tarief zit? Als je nu op een hoog vast tarief zit en de markt gaat dalen, loont het om je situatie opnieuw te beoordelen bij verlenging.
Volg de olieprijzen. De Brent-olieprijs is de maatstaf die Europese brandstofprijzen het meest direct beïnvloedt. Die vind je gratis op sites als investing.com. Als Brent structureel onder de 70 dollar per vat zakt, kun je dat over een paar weken terugzien aan de Spaanse pomp.
Wacht even met tanken als je kan. Dit klinkt triviaal, maar als de verwachting is dat prijzen dalen, hoef je je tank nu niet tot de rand te vullen.
De situatie verandert snel. Wij volgen de ontwikkelingen en laten je weten zodra er meer duidelijkheid is over het akkoord en wat dat betekent voor de dagelijkse kosten in Spanje. Heb je vragen over jouw situatie in Spanje? Bekijk het netwerk van professionals.