Je huurt een vakantiewoning in de buurt van Valencia, stapt het terras op en vindt iemand levenloos in de jacuzzi. Wat er dan in Spanje in gang treedt, is weinig mensen bekend.
De Guardia Civil onderzoekt de dood van een Iers echtpaar dat werd gevonden in de jacuzzi van een huurwoning in Cullera, aan de kust van Valencia. Buren die probeerden te helpen, werden teruggestuurd. "Er is niets meer aan te doen", vertelde een buurvrouw. De recherche neigt op dit moment naar een ongeluk, maar het onderzoek loopt nog.
Hoe werkt een overlijdensonderzoek in Spanje?
In Spanje leidt de rechter van instructie (juez de instrucción) het formele onderzoek bij een niet-verklaard overlijden. De Guardia Civil doet de veldopname en dient bevindingen in bij de rechter. Die beslist of een autopsie wordt gelast en of er sprake is van een strafbare zaak.
Als buitenstaander of getuige heb je geen directe rol, maar je hebt wel een meldplicht. Wie een levenloos persoon aantreft en dat niet meldt, kan in Spanje strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld wegens nalaten van hulpverlening. In de praktijk bel je 112 en wacht je op instructies.
Wat heeft dit te maken met de woning zelf?
Een jacuzzi of zwembad op privéterrein valt in Spanje onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar. De Código Civil en de Ley de Ordenación de la Edificación leggen eigenaren een zorgplicht op voor veilige installaties. Gaat er iets mis op jouw terrein, dan kan de eigenaar worden aangesproken, ook als de woning wordt verhuurd.
Concreet betekent dat:
- Een jacuzzi of warmwaterbad moet aangesloten zijn via een gecertificeerde installateur. Doe-het-zelf aansluitingen zijn in veel gemeenten verboden voor vaste installaties. - Als verhuurder ben je verplicht de installaties in goede staat te houden. De woning hoeft geen vakantieverhuurvergunning te hebben voor privégebruik, maar zodra je verhuurt, gelden de regels van de Ley de Arrendamientos Urbanos en de regionale toerismeregels. - Een huisverzekering dekt niet automatisch aansprakelijkheid bij een ongeluk van een gast. Controleer of je polis een aansprakelijkheidsdekking (responsabilidad civil) bevat. Zit die er niet in, voeg hem toe.
Wat doet de Guardia Civil bij een verdacht overlijden?
De Guardia Civil heeft in Spanje bevoegdheid buiten de steden en aan de kust. Binnen stadsgrenzen pakt de Policía Nacional of de lokale Policía Municipal dit op. Cullera valt grotendeels onder Guardia Civil-jurisdictie.
Bij een verdacht of niet-verklaard overlijden wordt de omgeving direct afgezet. Buren en omstanders worden niet doorgelaten, ook al zijn het verpleegkundigen of artsen. Dat is standaard protocol om de locatie intact te houden voor forensisch onderzoek. De buurvrouw in Cullera die vertelde dat haar zoon, verpleegkundige, werd teruggestuurd, ervaarde precies dat.
Het forensisch rapport gaat naar de rechter. Die beslist over de officiële doodsoorzaak. Pas daarna kunnen nabestaanden beginnen met de praktische afwikkeling: overlijdensakte, repatriëring, erfenis.
Als het jouw huurwoning was geweest
Stel dat dit in jouw vakantieverhuurwoning was gebeurd. Wat zou jij dan moeten doen?
Eerst: niets aanraken, 112 bellen en wachten. De Guardia Civil wil de locatie precies zo aantreffen als ze was.
Vervolgstap: je advocaat inschakelen. Spanje kan bij een overlijden op jouw terrein een strafrechtelijk of civielrechtelijk traject starten, ook als jij zelf niets verkeerd hebt gedaan. De vraag of je installaties aan de normen voldeden, wordt dan wel onderzocht.
Je verzekeraar inlichten is stap drie. Doe dat schriftelijk en zo snel mogelijk, want de meeste polissen hebben een meldingstermijn.
Wat betekent dit voor een jacuzzi of zwembad bij een huurwoning?
Veel vakantieverhuurders in de regio Valencia hebben een jacuzzi of buitenbad als aantrekkingspunt voor gasten. De gemeenten stellen daarvoor eigen eisen. In sommige gemeenten is een bouwvergunning (licencia de obra) nodig, zelfs voor een vrijstaande jacuzzi boven een bepaald formaat. In andere volstaat een melding bij het ayuntamiento.
Of jouw installatie legaal is en voldoet aan de eisen, hangt af van gemeente en bouwjaar. Een gestor kan dat voor je uitzoeken bij de lokale dienst Urbanismo. Dat is de moeite waard voordat je iets verhuurt, want aansprakelijkheid bij een ongeluk ligt anders als de installatie niet gedeclareerd was.
Wat er nu in Cullera speelt
De Guardia Civil heeft aangegeven dat de onderzoekslijn wijst richting een ongeluk, mogelijk een ongelukkige samenloop van hitte, besloten ruimte of een medische oorzaak. Definitieve conclusies worden pas getrokken na het forensisch rapport en de autopsie. Tot die tijd loopt het strafrechtelijk vooronderzoek gewoon door.
Voor de eigenaar van de woning in Cullera is dat een onzekere periode. Zelfs als de rechter uiteindelijk een ongeluk vaststelt, kan de eigenaar worden aangesproken als blijkt dat de installatie niet aan de normen voldeed.
De boodschap is simpel: als je een woning verhuurt of bezit met een jacuzzi of zwembad in Spanje, zorg dat je papieren op orde zijn, je polis een aansprakelijkheidsdekking heeft en je weet bij wie je 's nachts kunt aankloppen als er iets misgaat.
Headerfoto: Ahmet ÇÖTÜR via Pexels | Foto: Stephan Leuzinger via Pexels