Veel mensen denken dat een huisdier meenemen naar Spanje ongeveer hetzelfde is als een koffer inpakken. Even een mandje erbij en klaar. Dat klopt, tot je bij de incheckbalie staat en blijkt dat je hond of kat niet mee mag omdat er een vinkje ontbreekt in een systeem waar je nog nooit van had gehoord.
Honden, katten en fretten zijn de dieren waarvoor binnen de EU vaste regels gelden. Voor andere huisdieren, zoals konijnen of vogels, gelden weer andere regels en soms moet je zelfs een dierenarts in Spanje bellen om te checken wat voor jouw diersoort nodig is. Dit artikel gaat over de hoofdgroep: hond, kat en fret, want dat zijn verreweg de dieren die de meeste Nederlanders en Belgen meenemen.
De chip komt eerst, niet het paspoort
De basis is een chip. Je huisdier moet een ISO-gestandaardiseerde microchip hebben, aangebracht door een dierenarts. Zonder chip geen geldige papieren, hoe graag je dat ook zou willen.
Daarna komt het Europees dierenpaspoort. Dat vraag je aan bij je eigen dierenarts in Nederland of België, en daarin staat onder andere de chipcode, de eigenaar en de vaccinatiegeschiedenis. Heb je dat paspoort al jaren voor vakanties, dan is de kans groot dat het nog geldig is. Check wel of alle stempels en data kloppen, want een foutje in de administratie van de dierenarts kan je bij de grens alsnog problemen geven.
Rabiës: de verplichting die niemand mag overslaan
Een hond, kat of fret moet gevaccineerd zijn tegen rabiës (hondsdolheid) voordat hij naar Spanje reist. Belangrijk detail: die vaccinatie moet minstens 21 dagen voor vertrek zijn gezet, en het dier moet op het moment van vaccineren al gechipt zijn. Doe je het in de verkeerde volgorde, chip na de prik, dan telt de vaccinatie niet en moet je gewoon opnieuw beginnen met wachten.
Voor pups en kittens jonger dan 12 weken gelden aparte, strengere regels, en in de praktijk is reizen met een heel jong dier vaak lastiger dan je zou willen. Wil je zeker weten of jouw situatie daaronder valt, dan is navragen bij de dierenarts verstandiger dan gokken.
Wat Spanje specifiek vraagt, naast de EU-basis
Zodra je eenmaal in Spanje bent, komt er nog een stap bij die vaak wordt vergeten: honden (en in sommige regio's ook katten en fretten) moeten geregistreerd worden in het Registro de Identificación de Animales de Compañía, kortweg RIAC. Dat is het nationale huisdierenregister. Dit is iets anders dan het Europese paspoort, het is een Spaanse administratieve stap die je meestal via je lokale dierenarts regelt zodra je eenmaal bent aangekomen en, idealiter, nadat je ook je empadronamiento hebt geregeld, want adresgegevens horen bij die registratie.

Let op: sommige regio's in Spanje hebben daarnaast nog een eigen gemeentelijk huisdierenregister, los van het landelijke RIAC. De regels kunnen per gemeente verschillen, dus het is slim om dit bij je eigen ayuntamiento (gemeentehuis) of bij een lokale dierenarts na te vragen zodra je je nieuwe adres hebt.
Voor bepaalde hondenrassen die in Spanje als "potencialmente peligroso" (potentieel gevaarlijk) worden aangemerkt, zoals bijvoorbeeld pitbull-achtige honden of bepaalde grote rassen, geldt een extra vergunning. Die vraag je aan bij de gemeente en vaak hoort daar een aansprakelijkheidsverzekering en een verklaring van psychische geschiktheid bij. Twijfel je of jouw hond onder deze regeling valt, vraag dit dan na bij de gemeente, want de lijst met rassen kan regionaal net iets anders worden ingevuld.
De reis zelf: vliegtuig, auto of trein
Reis je met het vliegtuig, dan bepaalt de luchtvaartmaatschappij de regels voor gewicht, type mandje en of je huisdier in de cabine of in het ruim mag. Elke maatschappij heeft daar haar eigen beleid voor, dus check dat ruim van tevoren, want sommige maatschappijen hebben een limiet op het aantal dieren per vlucht.
Reis je met de auto, dan is het makkelijker qua papieren maar let op de hitte. Spanje kan 's zomers snel boven de 35 graden komen en een dier alleen achterlaten in een geparkeerde auto is niet alleen onverstandig, het kan ook gevaarlijk aflopen. Plan tussenstops in de koelere uren.
Een dierenarts vinden in Spanje
Zodra je eenmaal woont in Spanje, is het slim om op tijd een vaste dierenarts te zoeken in plaats van te wachten tot er iets misgaat. Vraag in Nederlandse of Belgische expatgroepen op social media naar aanbevelingen, want een dierenarts die gewend is aan buitenlandse eigenaren en hun papierwerk, scheelt je een hoop onnodig gedoe.
Houd er ook rekening mee dat dierenartskosten in Spanje per regio flink kunnen verschillen. Op de Costa del Sol of in Barcelona betaal je al snel meer dan in een rustiger binnenland. Vraag bij de kliniek naar een actuele prijsopgave voor een jaarlijkse controle met vaccinaties, want een vaste prijslijst bestaat niet en de kosten verschillen per kliniek en regio.
Checklist voor vertrek
Voordat je de grens over gaat, is het slim om dit op volgorde te doen: eerst de chip, dan minimaal 21 dagen wachten na de rabiësvaccinatie, dan het Europees dierenpaspoort controleren op volledigheid, en dan pas boeken. Omgekeerd werken kost je alleen maar vertraging en soms een huisdier dat noodgedwongen langer in Nederland of België moet blijven dan gepland.
Heb je twijfels over jouw specifieke situatie, bijvoorbeeld een ouder dier, een zeldzaam ras of een dier dat al eerder in Spanje is geweest, dan is contact opnemen met een gestor of dierenarts die bekend is met grensoverschrijdende verhuizingen vaak de snelste weg naar duidelijkheid. Voor de administratieve kant van je verhuizing naar Spanje kun je trouwens altijd terecht bij een van de professionals die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van Nederlanders en Belgen.
Headerfoto: Markus Winkler via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels