Veel mensen denken dat een leegstaand huis of een extra appartement in Nederland een privézaak is die in Spanje niemand aangaat. Dat klopt, tot de Spaanse belastingdienst er toch naar vraagt. En de laatste tijd gaat dat steeds vaker over woningen die helemaal niets met Spanje te maken hebben.
De aanleiding om hier nu over te schrijven ligt niet bij een nieuwe wet, maar bij iets dat al een tijd speelt in de Spaanse politiek: het debat over woningnood. Er wordt in Madrid driftig gesproken over maatregelen tegen leegstand, investeringsfondsen en huizenbezit dat niet voor bewoning wordt gebruikt. Dat debat gaat in de eerste plaats over Spaans vastgoed. Maar het is een goed moment om iets uit te leggen dat voor veel Nederlanders en Belgen in Spanje nog onduidelijk is: wat moet je eigenlijk melden als je een huis in Nederland of België hebt terwijl je in Spanje woont?
Je wereldwijde bezit telt mee, ook als het stilstaat
Zodra je fiscaal inwoner van Spanje bent, wil de Agencia Tributaria, de Spaanse belastingdienst, weten wat je in het buitenland bezit. Dat geldt voor spaargeld en beleggingen, maar ook voor onroerend goed. Een huis in Zeeland dat je nog niet hebt verkocht, een appartement in Antwerpen dat je verhuurt, een vakantiewoning die je ouders je hebben nagelaten: het telt allemaal mee.
Daarvoor bestaat het Modelo 720, de aangifte waarmee je bezit in het buitenland meldt. Je moet dit formulier indienen als de waarde van een categorie (bijvoorbeeld onroerend goed) boven de 50.000 euro uitkomt. Dat is dus al snel het geval bij een gewoon huis. Belangrijk om te weten: dit is een meldingsplicht, geen belasting op zich. Je betaalt niet automatisch iets extra's omdat je het Modelo 720 indient. Maar niet indienen terwijl het wel moet, kan wel degelijk gevolgen hebben.
Over die gevolgen bestond lang onduidelijkheid, en ook nu nog gaan er verouderde verhalen rond. De oorspronkelijke boetes voor het niet (op tijd) indienen van het Modelo 720 waren torenhoog, in sommige gevallen hoger dan de waarde van het bezit zelf. Het Europese Hof van Justitie heeft die disproportionele boetes in 2022 teruggedraaid omdat ze in strijd waren met het vrije verkeer van kapitaal binnen de EU. Lees je dus ergens nog de oude bedragen, dan is dat achterhaalde informatie. Dat neemt niet weg dat er nog steeds een boete kan volgen als je het formulier te laat of helemaal niet indient, alleen zijn de bedragen nu redelijker afgestemd op vergelijkbare binnenlandse overtredingen. Check de actuele regels en bedragen altijd bij de Agencia Tributaria of via een belastingadviseur, want de exacte uitwerking kan per situatie verschillen.
En als het huis leeg staat of verhuurd wordt?
Hier wordt het interessant in het licht van het actuele debat over leegstand. Een huis dat je aanhoudt in Nederland terwijl je in Spanje woont, hoeft niet per se winst op te leveren om relevant te zijn voor de Spaanse fiscus. Ook als het leeg staat, moet je het melden zodra je boven de drempel van 50.000 euro zit.
Wordt het verhuurd, dan komt er nog iets bij: de huurinkomsten moet je in de meeste gevallen ook in je Spaanse aangifte, de IRPF, opgeven. Nederland mag als land waar het huis staat vaak ook belasting heffen over die huurinkomsten. Om te voorkomen dat je twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen, bestaat het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje. Dat is een bilaterale afspraak tussen de twee landen, los van wat er in Brussel gebeurt. Dit verdrag regelt onder meer aan welk land het heffingsrecht toekomt en hoe je verrekening aanvraagt in het andere land. Voor België geldt een vergelijkbaar, apart verdrag met Spanje.
Het komt er in de praktijk op neer dat je niet zomaar kunt kiezen waar je belasting betaalt. Afhankelijk van het type inkomen en de precieze verdragstekst wordt bepaald wie mag heffen en wie moet verrekenen. Dat is precies het soort werk waar een belastingadviseur voor is, zeker als je behalve een huis ook nog spaargeld of beleggingen in meerdere landen hebt.
Waarom dit nu weer relevant wordt
Het politieke debat in Spanje over woningnood gaat op dit moment vooral over maatregelen tegen beleggingsfondsen en over het beperken van vakantieverhuur in toeristische gebieden. Dat raakt in de eerste plaats mensen met Spaans vastgoed dat ze niet zelf bewonen. Een directe maatregel die buitenlands bezit van Nederlanders of Belgen raakt, is er op dit moment niet. Het is dus niet zo dat je plotseling anders belast wordt op je Nederlandse huis omdat er in Madrid over de woningmarkt wordt gedebatteerd.
Wat wel klopt, is dat dit soort debatten de aandacht voor vermogen en onroerend goed in het algemeen vergroot, ook bij de belastingdienst. Mijn inschatting is dat controles op correcte aangifte van buitenlands vermogen, inclusief het Modelo 720, de komende tijd niet zullen afnemen. Dat is geen aankondiging van nieuw beleid, maar een logisch gevolg van een politiek klimaat waarin vastgoed sowieso al onder een vergrootglas ligt.
Wat je nu concreet kunt doen
Ga voor jezelf na of je al vermogen in het buitenland hebt aangegeven via het Modelo 720. Nieuw in Spanje en nog niet eerder aangifte gedaan terwijl je wel boven de drempel zit? Dan is het verstandig om dit zo snel mogelijk recht te zetten, liefst met hulp van een gestor of belastingadviseur die ervaring heeft met internationale situaties.
Check ook of je Nederlandse of Belgische huis verhuurd wordt en of die inkomsten goed in je Spaanse aangifte terechtkomen. Een foutje hierin merk je vaak pas jaren later, als de Spaanse en Nederlandse belastingdienst gegevens met elkaar uitwisselen. En dat gebeurt automatisch, via internationale afspraken over informatie-uitwisseling.
Heb je twijfels over je situatie, zoek dan gericht advies. Dit is een van die onderwerpen waarbij een kleine vergissing in het begin jaren later een grote hoofdpijn kan worden. Op de pagina met professionals vind je adviseurs die dagelijks met precies dit soort vragen van Nederlanders en Belgen in Spanje te maken hebben.
Headerfoto: RDNE Stock project via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels