Je zit op de bank op een doordeweekse avond en je merkt het ineens: je hebt hoofdpijn, je slaapt slecht en overdag heb je amper energie. Buiten is het nog steeds warm, zelfs in het holst van de nacht koelt het amper af. Je woont in het zuiden of oosten van Spanje en dit patroon herhaalt zich elk jaar vaker en langer. Wat weinig mensen weten: dit is niet alleen ongemakkelijk, het is ook een gezondheidsrisico dat je kunt beperken als je op tijd handelt.
Spanje kampt de laatste jaren met steeds langere periodes van aanhoudende hitte, ook 's nachts. Dat laatste is belangrijker dan het klinkt. Je lichaam heeft de nacht nodig om af te koelen en te herstellen. Blijft de temperatuur 's nachts boven de 25 graden, dan krijgen vooral je hart en je bloedvatenstelsel geen rust. Voor wie ouder is, een chronische aandoening heeft of medicijnen slikt die de vochtbalans beïnvloeden, is dat geen kleinigheid.
Waarom dit voor jou als Nederlander of Belg anders ligt
Als je bent opgegroeid in een gematigd klimaat, is je lichaam simpelweg niet gewend aan lange periodes van extreme hitte. Spanjaarden die hier hun hele leven wonen, hebben vaak een ander bouwritme: dikke muren, luiken die overdag dicht blijven, een siësta die het drukke deel van de dag vermijdt. Veel Nederlandse en Belgische huizen, vooral nieuwbouw of appartementen aan de kust, zijn juist gebouwd met veel glas en minder isolatie tegen hitte. Daardoor loop je makkelijker een hitteslag op zonder dat je het doorhebt, gewoon omdat je gewoontes en je huis niet zijn afgestemd op dit soort temperaturen.
Vooral 65-plussers lopen risico. Je dorstgevoel wordt met het ouder worden minder scherp, waardoor je uitdroogt zonder dat je het merkt. Combineer dat met bloeddrukmedicatie of plaspillen, en de kans op een gevaarlijke situatie stijgt flink. Ook kleine kinderen en mensen met hart- of longziektes vallen in de risicogroep.
Wat je nu al kunt regelen
Wacht niet tot de eerste hittegolf van dit jaar om in actie te komen. Een paar dingen die echt verschil maken:
Zorg dat je huis overdag donker en koel blijft. Luiken of rolluiken dicht houden zodra de zon erop staat, ramen alleen 's nachts of vroeg in de ochtend open. Een airco is geen luxe meer in veel delen van Spanje, het is voor sommige mensen een medische noodzaak. Check bij je woonverzekering of schade door extreme hitte aan apparatuur gedekt is, en vraag bij twijfel na bij je verzekeraar of een adviseur.
Praat met je huisarts over je medicatie als je chronisch ziek bent of veel medicijnen slikt. Sommige middelen, zoals plaspillen en bepaalde hartmedicatie, verhogen het risico op uitdroging en oververhitting. Je huisarts in Spanje kan dit met je doornemen, eventueel met een tolk als je Spaans nog niet vloeiend is. Vraag ook naar de signalen van een hitteslag: verwardheid, extreme dorst, geen zweet meer ondanks de hitte, en snelle hartslag zijn alarmsymptomen waarbij je direct 112 moet bellen.
Houd de waarschuwingen van AEMET, het Spaanse weerinstituut, in de gaten. Zij geven kleurcodes af per provincie: geel, oranje en rood, met bijbehorende adviezen. Veel gemeenten openen tijdens hittegolven ook gekoelde ruimtes, zogeheten "puntos de frescor", waar je gratis even kunt afkoelen. Vraag bij je ayuntamiento na of jouw gemeente dit aanbiedt en waar de locaties zijn.
Praktische voorbereiding voor je huis
Als je een woning koopt of huurt in Spanje en je weet dat je in een regio komt te wonen waar de zomers extreem heet worden, loont het om daar bij de aankoop al rekening mee te houden. Kijk naar de oriëntatie van het huis, de aanwezigheid van buitenluiken en de isolatie. Een makelaar die de regio goed kent, kan je vertellen welke wijken en woningtypes in de praktijk beter tegen de hitte bestand zijn.
Overweeg je een verbouwing om je huis beter tegen hitte te isoleren, denk dan aan buitenzonwering, dubbel glas met zonwerende coating of extra isolatie in het dak. Voor dit soort aanpassingen heb je in veel gevallen een vergunning nodig bij de gemeente. Een aannemer die ervaring heeft met dit soort ingrepen kan je ook helpen de juiste materialen te kiezen voor jouw klimaatzone.
Wat als het toch misgaat
Merk je bij jezelf of bij iemand in je omgeving verschijnselen van een hitteslag: extreme verwardheid, hoge lichaamstemperatuur, geen zweet meer, snelle hartslag of bewusteloosheid, bel dan direct 112. Leg de persoon in de schaduw, koel het lichaam met water en vochtige doeken, en wacht niet af of het vanzelf overgaat. Een hitteslag kan binnen uren fataal zijn, zeker bij oudere mensen.
Voor de dagen erna: blijf drinken, ook als je geen dorst hebt, vermijd alcohol en cafeïne tijdens hittegolven, en stel fysieke inspanning uit naar de vroege ochtend of late avond. Simpel advies, maar het is precies wat vaak wordt vergeten zodra de vakantiestemming toeslaat.
Woon je pas kort in Spanje, dan is dit misschien wel de belangrijkste aanpassing die je moet maken: niet alleen je papierwerk op orde krijgen, maar ook je dagritme en je huis aanpassen aan een klimaat dat serieuze zomers kent. Twijfel je over praktische zaken rond je woning of gezondheid in Spanje, dan vind je op nieuwsuitspanje.nl/professionals een overzicht van adviseurs die je verder kunnen helpen.
Headerfoto: Jan van der Wolf via Pexels | Foto: Natalia Olivera via Pexels