Veel mensen denken dat als je huis er nog staat na een bosbrand, je gewoon weer verder kunt leven zoals daarvoor. Dat klopt, tot je beseft wat de combinatie van rookschade, asstof en een aankomende hittegolf met een woning doet.
Bewoners van dertien gemeenten rond Madrid en Ávila mogen dinsdag terug naar huis, nadat de brandweer de branden voldoende onder controle heeft. Tegelijk kondigen meteorologen voor de komende dagen een nieuwe hittegolf aan. Die timing is ongelukkig, om het zacht uit te drukken. Wie nu zijn huis betreedt zonder na te denken, kan zichzelf in de problemen werken.
Wat je als eerste doet als je terugkomt
Lucht je woning niet meteen door alle ramen en deuren open te gooien. Dat klinkt logisch, maar het is precies wat veel mensen verkeerd doen. Als buiten de lucht nog vol fijnstof en rookdeeltjes zit, trek je die naar binnen. Ventileer alleen als de luchtkwaliteit buiten ook echt goed is. Check de actuele luchtkwaliteitsindex via de app of website van het Ministerio para la Transición Ecológica (miteco.gob.es).
Astof ziet er onschuldig uit maar is een ander verhaal. De resten van verbrande vegetatie, verf, kunststof en soms ook asbest komen neer als fijn poeder. Veeg dat niet droog op. Gebruik een vochtige doek of dweil. Draag een goed mondkapje, bij voorkeur FFP2, als je binnenkomt en begint met schoonmaken. Kinderen en mensen met luchtwegklachten horen hier gewoon niet bij te zijn totdat alles grondig schoon is.
Controleer ook de ventilatie-openingen, airco-filters en eventuele schoorsteenopeningen. Die zijn de eerste plek waar asstof zich ophoopt en ook de eerste plek waar het bij gebruik van je airco of ventilator weer de lucht in gaat. Vervang of reinig filters voordat je de airco aanzet.
De hittegolf die meteen volgt
Dit is het specifieke probleem van deze week. Normaal gesproken zou je na een brand een paar dagen ventileren en schoonmaken. Maar met temperaturen die in delen van Midden-Spanje richting 40 graden gaan, zit je direct in een volgende spagaat: ramen dicht houden voor de luchtkwaliteit, maar dan bouwt de hitte zich op in huis.
De slimste aanpak is nachtventilatie. Overdag alles gesloten houden, rolluiken neer, zonnewering actief. Na middernacht, als de buitenlucht afgekoeld is en de luchtkwaliteit gedaald, voorzichtig ventileren. Dit is trouwens ook los van bosbranden de manier waarop Spanjaarden met zomerhitte omgaan, en het werkt.
Als je airco het nog doet en de filters schoon zijn: gebruik het. Maar stel hem in op niet lager dan 24 à 25 graden. De energierekening loopt anders direct op, en de kans op luchtwegirritatie door te koude droge lucht is bij al aanwezige rookschade groter dan normaal.
Je woning controleren op schade die je niet ziet
Een woning die buiten intact lijkt, kan van binnen problemen hebben die pas later opvallen. Denk aan:
- Rubber afdichtingen van ramen en deuren die door extreme hitte zijn uitgedroogd of vervormd - Dakbedekking die door hitte en vonken kleine beschadigingen heeft opgelopen die nu pas lekken - Elektrische bekabeling buiten het huis die blootgesteld is geweest aan extreme hitte
Schakel bij twijfel over de elektrische installatie een installateur in voordat je alles gewoon aansluit. Een erkende aannemer of installateur in Spanje kan dit snel beoordelen.
Verzekering: wat je nu moet doen
Als jouw woning schade heeft, hoe klein ook, meld dit dan direct bij je verzekeraar. Niet volgende week, niet als het uitkomt. Spaanse verzekeraars werken bij rampen ook met het Consorcio de Compensación de Seguros, een staatsfonds dat schade vergoedt bij natuurrampen als brand, overstromingen en aardbevingen. Of jouw schade daaronder valt, hangt af van de officiële classificatie van het incident.
Belangrijk: wacht niet af. Leg nu al foto's vast van alle schade, ook klein. Documenteer datum en locatie. Als de verzekeraar later beweert dat iets al eerder beschadigd was, heb je bewijs. Schrijf ook een korte beschrijving op van wat je aantrof bij terugkomst.
Over de precieze voorwaarden van jouw polis en de vraag of het Consorcio van toepassing is, praat je het beste met een advocaat die gespecialiseerd is in vastgoed of verzekeringskwesties. De regels kunnen per situatie verschillen en het is de moeite waard dit goed uit te zoeken.
Als je huis in een risicogebied staat
Voor wie al langer in Spanje woont in een gebied dat grenst aan pijnbos of droge vegetatie: dit is het goede moment om serieus te kijken naar brandpreventie rondom je woning. De Spaanse wetgeving verplicht huiseigenaren in veel gemeenten om een strook rondom hun woning vrij te houden van brandbaar materiaal. De exacte breedte en regels staan per gemeente in de lokale ordenanza, vraag dat op bij het ayuntamiento.
Dit is ook het moment om te kijken of je opstalverzekering klopt met de huidige herbouwwaarde van je woning. Die waarde is de afgelopen jaren gestegen. Als je woning een paar jaar geleden verzekerd is op een bedrag dat nu niet meer klopt, loop je risico op onderverzekering. Zie ook ons eerdere artikel over wat je woonverzekering in Spanje dekt bij een bosbrand.
Houd de komende dagen de lokale berichtgeving in de gaten via de gemeente-apps en het 112-alarmsysteem. Spanje gebruikt het ES-Alert systeem voor directe noodmeldingen op je telefoon. Als je dat nog niet actief hebt staan, zet je telefoon dan op zijn minst op het ontvangen van overheidswaarschuwingen.
Headerfoto: Jani Kantokoski via Pexels | Foto: Neslihan Ercan via Pexels