900. Dat zijn de mensen die in juni 2026 in Spanje zijn gestorven aan hittegerelateerde oorzaken. Het gaat niet om directe zonnesteek alleen, maar om hartfalen, nierproblemen en andere aandoeningen die door extreme warmte worden uitgelokt. De Spaanse gezondheidsautoriteiten melden dat dit aantal hoger ligt dan de gemiddelde junimaand van de afgelopen vijf jaar.
En het is pas het begin van de zomer.
Waarom dit ook jou raakt als Nederlander of Belg
De reflex is snel: "ik pas gewoon op". Maar acclimatiseren aan extreme hitte is geen kwestie van een paar weken. Onderzoek van het CSIC laat zien dat mensen die later in hun leven naar een warm klimaat verhuizen, structureel een hogere hitterisico houden dan mensen die er zijn opgegroeid. Je cardiovasculaire systeem past zich aan, maar dat duurt jaren en is nooit volledig.
Dat betekent niet dat je binnen moet blijven, maar wel dat je bewuste keuzes moet maken. Nederlanders en Belgen die in de kustgebieden of het binnenland wonen, zijn soms minder goed voorbereid dan ze denken, juist omdat ze gewend zijn aan gematigd zomerweer.
Wist je dat
De meeste hittesterfte in Spanje gebeurt niet buiten, maar binnenshuis. Slecht geventileerde woningen zonder airconditioning of schaduw zijn de gevaarlijkste plekken. Dat geldt vooral voor oudere appartementen in het binnenland en voor nieuwbouw zonder goede isolatie.
Hoe Spaanse woningen reageren op hitte
Traditionele Spaanse architectuur is gebouwd op een eenvoudig principe: overdag alles sluiten, 's nachts ventileren. Dikke muren, kleine ramen met luiken, binnenplaatsen. Als je in zo'n woning woont en dat principe volgt, houd je de temperatuur binnenshuis flink lager dan buiten.
Wie een modern appartement heeft met grote glaspartijen op het zuiden, een plat dak of weinig schaduw rondom, heeft dat voordeel niet. Airconditioning helpt, maar verhoogt ook je energierekening flink en werkt pas echt als je de woning goed geïsoleerd hebt. Een draaiende airco in een slecht geïsoleerde ruimte is duur en weinig effectief.
Praktische vuistregel: open ramen en luiken pas na zonsondergang. Overdag alles dicht, gordijnen of luiken voor de ramen op het zuiden en westen. Dit klinkt simpel, maar veel mensen die nieuw zijn in Spanje doen het andersom.
Wat je kunt verwachten van de Spaanse zorg in de zomer
Als EU-burger heb je in principe recht op Spaanse openbare zorg als je ingeschreven staat via het INSS of via een S1-formulier. Maar in de zomermaanden staan huisartsenpraktijken en spoedeisende hulpen onder extra druk. Artsen hebben vakantie, praktijken zijn bezetter dan normaal, en in toeristische gebieden neemt het aantal patiënten tijdelijk fors toe.
Dat betekent niet dat je geen hulp krijgt. Wel dat je rekening moet houden met langere wachttijden bij niet-urgente klachten. Ernstige symptomen als duizeligheid, desoriëntatie, ophouden met zweten bij extreme hitte of versnelde hartslag bij aanhoudende warmte zijn reden om direct naar de urgencias te gaan, niet om een afspraak bij de huisarts te maken.
Let op
Heb je een privézorgverzekering in Spanje? Controleer of hittegerelateerde spoedzorg gedekt is en welk ziekenhuis of kliniek je moet bellen. Sommige polissen vereisen dat je eerst een meldnummer belt voor je naar de spoedeisende hulp gaat, ook in urgente situaties. Dat kan bij hittestress gevaarlijk vertragen.
Wie het meeste risico loopt
Spaanse gezondheidsdata laat elk jaar hetzelfde patroon zien: mensen boven de 65 jaar vormen het grootste deel van de hittesterfte. Maar ook mensen met hart- en vaatziekten, diabetes, nierklachten of die bepaalde medicijnen gebruiken (waaronder bloeddrukverlagende middelen en diuretica) lopen verhoogd risico bij extreme warmte.
Ben je met gepensioneerde ouders in Spanje, of woon je zelf al een tijdje in de leeftijdsgroep boven de 60? Zorg dan dat je de komende weken niet alleen bent tijdens de heetste uren van de dag, en dat iemand regelmatig contact houdt. Dat klinkt overdreven tot het niet meer overdreven is.
Hittegerelateerde sterfte in Spanje per maand (2026)
Bron: Instituto Nacional de Salud / CSIC, 2026. Wintercijfers zijn schattingen ter vergelijking.
Wat je nu kunt regelen
Zorg dat je zorgpas in orde is voordat je die nodig hebt. Als je via de openbare zorg bent ingeschreven, controleer dan of je een tarjeta sanitaria op naam hebt en weet welk gezondheidscentrum bij jou hoort. Als je dat niet weet, is nu het moment om dat uit te zoeken bij je lokale centro de salud.
Heb je nog geen huisarts in Spanje en weet je niet precies hoe dat werkt, dan lees je daar meer over in ons artikel over empadronamiento en inschrijving. Zonder gemeentelijke inschrijving kom je namelijk niet bij de openbare zorg terecht, en dat is precies het moment waarop je dat wil weten.
De zomers in Spanje worden structureel zwaarder. Dat is niet alarmisme maar een trend die de Spaanse overheid zelf bijhoudt en publiceert. Voorbereiding is geen luxe.