Je hebt de sleutel, de spullen staan klaar om te verhuizen, en dan blijkt dat er geen stroom is. Of gas. Of allebei. In Spanje is een nutsaansluiting niet iets wat automatisch geregeld is als je een woning betrekt. Hier is wat je moet weten voordat je de verhuiswagen bestelt.
Stroom en gas zijn twee aparte contracten
In Nederland heb je één energieleverancier die vaak stroom en gas samen levert. In Spanje werkt dat anders. Stroom (electricidad) en gas (gas natural) zijn twee aparte markten, met aparte contracten en soms aparte aanbieders. Je kunt ze bij dezelfde maatschappij afsluiten, maar je hoeft het niet.
De grote spelers zijn Iberdrola, Endesa, Naturgy en Repsol. Kleinere aanbieders zoals Holaluz, Plenitude en Octopus Energy (inmiddels actief in Spanje) zijn er ook, en die zijn soms goedkoper. Vergelijken loont. De overheidssite comparador.cnmc.es laat je officieel vergelijken op basis van jouw verbruiksprofiel.
Wat je nodig hebt om een contract af te sluiten
Voor een nieuw stroomcontract heb je minimaal nodig:
- Je NIE (fiscaal nummer) of paspoort - Het CUPS-nummer van de woning. Dat is een lange code die begint met ES, en staat op de oude rekeningen van de vorige bewoner of op de meterkast. Zonder dit nummer kun je geen contract afsluiten. - Je IBAN-nummer van een Spaanse bankrekening - Een adresbewijs, vaak je empadronamiento of huurcontract
Heb je geen CUPS? Vraag het aan de verhuurder, de makelaar of de beheerder van het gebouw. Bij een nieuwbouwwoning vraagt de aannemer dit soms zelf aan.
Bestaande aansluiting of nieuwe aanvragen?
Dit is het verschil dat veel mensen verrast. Er zijn twee situaties:
De aansluiting bestaat al. De vorige bewoner had een contract, de meterstand is geregistreerd, en jij wilt gewoon een nieuw contract op jouw naam. Dat is relatief eenvoudig: bel of ga online naar een leverancier, geef je gegevens en het CUPS-nummer op, en het contract is binnen een paar werkdagen actief. Je hoeft er niemand voor thuis te zijn.
Er is geen actieve aansluiting. Dit is het geval bij nieuwbouw, een lang leegstaand pand, of een woning waarbij de aansluiting is afgesloten wegens wanbetaling. Dan moet eerst de netbeheerder langs komen om de aansluiting te activeren of aan te leggen. Dat kost tijd, soms weken, en in sommige gevallen ook geld. De kosten voor een nieuwe aansluiting kunnen honderden euro's bedragen, afhankelijk van de situatie. Dit is iets wat je bij de aankoop of huur van een woning altijd vooraf moet checken.
De potencia: het vermogen dat je kiest
Bij een Spaans stroomcontract kies je zelf je aansluitvermogen, de zogeheten potencia, uitgedrukt in kilowatt. Hoe hoger het vermogen, hoe meer je betaalt aan het vaste deel van je rekening, maar hoe meer apparaten je tegelijk kunt gebruiken zonder dat de stroom eruit vliegt.
Te laag vermogen is het meest voorkomende probleem bij Nederlanders die een oudere Spaanse woning betrekken. De magneetschakelaar springt eruit zodra je de wasmachine, de cv-ketel en de magnetron tegelijk aanzet. Het ophogen van je potencia kan via je leverancier, maar vereist soms ook aanpassing van de zekering, wat weer de netbeheerder erbij haalt.
Een normale woning tot 90 m² doet het redelijk op 3,3 of 4,6 kW. Voor een grotere woning met airconditioning is 5,75 kW of meer realistisch. Een gestor of administratief adviseur die de woning kent kan je adviseren over wat gebruikelijk is in jouw situatie.
Gas: niet overal beschikbaar
Niet elke woning in Spanje heeft aardgasaansluiting. Buiten de steden, op het platteland en in veel appartementen in kleinere gemeenten is er geen gasnet. Daar wordt gestookt op butaan of propaan, uit die oranje of blauwe gasbombona die je bij de supermarkt of het tankstation kunt wisselen. Praktisch voor een geiser, maar minder handig als je gewend bent aan een cv-ketel op aardgas.
Controleer dit altijd vóór je een woning koopt of huurt, zeker als je verwacht de woning te verwarmen op gas. De kosten voor het aanleggen van een gasaansluiting zijn in de meeste gevallen niet realistisch voor een particulier.
Water en internet zijn weer anders geregeld
Water is in Spanje een gemeentelijke dienst. Elk ayuntamiento heeft zijn eigen waterbedrijf of werkt samen met een concessie, zoals Hidraqua of Aqualia. Je moet je hiervoor bij de gemeente aanmelden, of bij het waterbedrijf dat voor jouw gemeente werkt. In veel gevallen heb je daarvoor je empadronamiento nodig.
Internet sluit je apart af bij een provider als Movistar, Orange, Vodafone of MásMóvil. Glasvezel (fibra óptica) is in Spanje breed beschikbaar, ook in veel landelijke gebieden. De dekking check je snel op de websites van de providers zelf.
Pas op voor de vaste kosten op je rekening
Een Spaanse energierekening bestaat uit twee delen: een vast deel (término fijo) dat je altijd betaalt ongeacht je verbruik, en een variabel deel op basis van wat je daadwerkelijk verbruikt. Het vaste deel is de afgelopen jaren flink gestegen. Wie een hoog aansluitvermogen heeft maar weinig verbruikt, betaalt relatief veel.
Stijgende energieprijzen in Spanje zijn een reëel thema. De overheid heeft meerdere keren tijdelijke maatregelen doorgevoerd om de rekening te dempen, maar die zijn niet altijd verlengd. Vergelijken en bewust kiezen voor een geschikt tarief, vaste prijs of indexprijs, is geen overbodige luxe.
Koop je een woning?
Bij de aankoop van een bestaande woning is het slim om de leverancier en het contract van de huidige eigenaar op te vragen. Zo weet je wat de aansluiting kost en of er achterstanden zijn. Een aankoopbegeleider die de lokale markt kent helpt je om dit soort praktische vragen standaard mee te nemen in het aankoopproces.
Headerfoto: Anh-Bao Tran-Le via Pexels | Foto: Gabriela Pons via Pexels