Je opent de envelop van Iberdrola of Endesa en schrikt van het bedrag. Weer hoger dan vorige maand, terwijl je het gevoel hebt dat je niks anders doet dan normaal. Je vraagt het aan de buurvrouw en die blijkt voor hetzelfde verbruik aanzienlijk minder te betalen. Hoe kan dat nou?
Het antwoord is simpel: in Spanje is de energiemarkt vrij, en dat betekent dat je zelf moet uitzoeken wie je het beste contract geeft. Niemand doet dat voor je. En de verschillen tussen leveranciers zijn vaak groter dan mensen denken.
Hoe de Spaanse energiemarkt in elkaar zit
Spanje kent twee soorten tarieven voor elektriciteit: het gereguleerde tarief (PVPC, Precio Voluntario para el Pequeño Consumidor) en de vrije markt. Het PVPC-tarief verandert per uur, afhankelijk van de groothandelsprijs van energie die dag. Dat klinkt onoverzichtelijk, en dat is het soms ook, maar het kan juist voordelig zijn als je je verbruik kunt verplaatsen naar de goedkopere uren, meestal 's nachts of midden op de dag als er veel zon is.
Op de vrije markt bieden bedrijven zoals Iberdrola, Endesa, Naturgy, Repsol en kleinere spelers zoals Holaluz of Octopus Energy vaste of gemengde tarieven aan. Die zijn voorspelbaarder, maar niet per se goedkoper. Het loont om beide varianten naast elkaar te leggen voordat je een contract tekent.
Voor gas geldt een vergelijkbaar verhaal, al is het aanbod daar wat kleiner. De grote namen zijn vaak dezelfde partijen die ook stroom leveren, en veel huishoudens kiezen voor een combinatiecontract van gas en licht bij één leverancier. Dat is makkelijker, maar niet automatisch de beste deal.
Wat je op je rekening ziet staan
Je energierekening in Spanje bestaat uit een paar vaste onderdelen. Je betaalt een vast bedrag per dag voor je aansluiting, de potencia contratada, gebaseerd op het vermogen dat je hebt afgesproken in kilowatt. Daarnaast betaal je voor je werkelijke verbruik, en tot slot komen daar belastingen bovenop, waaronder de IVA (btw) en de impuesto especial sobre la electricidad.
Een veelgemaakte fout is dat mensen een te hoge potencia hebben afgesproken, vaak nog ingesteld door de vorige bewoner of een installateur die liever aan de veilige kant zit. Hoe hoger die potencia, hoe hoger je vaste maandlasten, ongeacht of je ooit zoveel vermogen daadwerkelijk gebruikt. Het kan de moeite waard zijn om je leverancier te vragen of een lagere potencia past bij jouw huishouden. Let wel op: te laag instellen betekent dat de stoppen eruit springen zodra je de wasmachine, oven en airco tegelijk aanzet.
Zo vergelijk je leveranciers in de praktijk
Er zijn een paar onafhankelijke vergelijkingssites in Spanje, zoals Selectra en Tarifasgasluz, waarmee je op basis van je werkelijke verbruik (dat staat op je laatste facturen) een inschatting kunt krijgen van wat je bij andere leveranciers zou betalen. Houd er rekening mee dat sommige van die sites commissie krijgen van leveranciers, dus check altijd ook de officiële tarieven rechtstreeks op de site van de aanbieder zelf.
Let bij het vergelijken niet alleen op de prijs per kilowattuur, maar ook op:
De looptijd van het contract en eventuele opzegkosten als je voortijdig wilt overstappen.
De vaste kosten per dag, die soms hoger liggen bij een goedkoop ogend tarief en het voordeel teniet doen.
Of er een boeteclausule zit voor wanneer je verbruik plotseling sterk afwijkt van wat je hebt opgegeven.
Overstappen van leverancier kan in Spanje zonder dat je zonder stroom komt te zitten. De nieuwe leverancier regelt de overstap met de netbeheerder, en dat duurt meestal een tot twee weken. Je hoeft zelf niets te doen behalve het nieuwe contract ondertekenen en je laatste meterstand doorgeven.
Zonnepanelen als alternatief
Steeds meer Nederlanders en Belgen met een eigen huis in Spanje kiezen voor zonnepanelen, zeker in regio's als Andalusië, Murcia en de Comunidad Valenciana waar de zon nu eenmaal volop beschikbaar is. De teruglevering (autoconsumo) wordt via je energieleverancier verrekend, maar de voorwaarden en vergoeding per kilowattuur die je terug levert aan het net verschillen flink per maatschappij. Dat is dus wéér iets om in je vergelijking mee te nemen als je overweegt te investeren in panelen.
Wat je concreet kunt doen
Pak je laatste twee of drie energierekeningen erbij en kijk naar je werkelijke verbruik in kilowattuur, niet alleen naar het eindbedrag. Vergelijk dat verbruik bij minstens drie leveranciers, inclusief één kleinere speler naast de grote drie. Vraag ook na of je in aanmerking komt voor het bono social, een korting op je energierekening voor huishoudens met een laag inkomen of in een kwetsbare situatie. Die regeling geldt ook voor buitenlanders die als resident staan ingeschreven en aan de voorwaarden voldoen; controleer de actuele voorwaarden bij je gemeente of bij de energieleverancier, aangezien de Seguridad Social hier niet over gaat.
Twijfel je of je contract klopt of vermoed je dat er verborgen kosten in zitten, dan kan een gestor je helpen de kleine lettertjes door te nemen. Voor bredere vragen over wonen en administratie in Spanje vind je een overzicht van betrouwbare professionals op nieuwsuitspanje.nl/professionals.
Headerfoto: Wolfgang Weiser via Pexels | Foto: Tenerife Photos and Images via Pexels