Veel mensen denken dat ze gewoon dezelfde leverancier houden die al op het contract stond toen ze de woning betrokken. Dat kan duurder zijn dan je denkt.
In Spanje kun je zelf kiezen bij wie je je stroom en gas afneemt. Dat klinkt simpel, maar de markt zit anders in elkaar dan in Nederland of België. Er zijn twee soorten elektriciteitstarieven, meerdere grote en kleine aanbieders, en een aantal valkuilen waar veel expats in trappen.
Het verschil tussen PVPC en een vast tarief
Voor stroom heb je in Spanje twee opties. Het eerste heet PVPC, wat staat voor Precio Voluntario para el Pequeño Consumidor. Dat is het zogenaamde gereguleerde tarief: de prijs verandert elk uur, op basis van wat stroom op dat moment op de markt kost. Je betaalt dus nooit twee maanden hetzelfde. In 2022 was dat een ramp, in 2023 viel het mee, en in 2025 schommelt de prijs weer flink.
Het tweede type is een vast contract bij een vrije marktaanbieder. Je spreekt dan een prijs per kilowattuur af die een bepaalde periode gelijk blijft. Dat geeft rust, maar je profiteert ook niet als de marktprijs daalt.
Welke beter is, hangt af van wanneer je thuis bent en hoeveel je verbruikt. Ben je overdag weinig thuis, dan kan PVPC voordelig zijn, want in veel gevallen zijn de nachttarieven laag. Heb je een elektrische boiler, wasmachine of airco die je op vaste tijden gebruikt, dan loont het om PVPC met een tijdzoneprofiel (discrimination horaria) te combineren. Dat werkt als volgt: je betaalt minder in de daluren en meer in de piekuren.
De grote spelers en de kleine alternatieven
De drie grootste energiebedrijven in Spanje zijn Endesa, Iberdrola en Naturgy. Ze zijn overal actief, hebben goede klantenservice (al dan niet in het Spaans) en zijn betrouwbaar. Maar ze zijn zelden de goedkoopste.
Daarnaast zijn er kleinere aanbieders die vaak scherper geprijsd zijn. Denk aan Holaluz, Octopus Energy (inmiddels ook actief in Spanje), Repsol Luz y Gas, TotalEnergies of PepeEnergy. Ze werken allemaal via hetzelfde netwerk, want het distributienetwerk is in Spanje gescheiden van de leverancier. Dat betekent dat de stroomkwaliteit niet verschilt, ongeacht wie je factuur verstuurt.
Voor gas geldt grotendeels hetzelfde. Heb je aardgas in huis, dan kun je ook daar van leverancier wisselen. Niet elke aanbieder doet zowel stroom als gas, maar combinatiecontracten bestaan en leveren soms korting op.
Hoe vergelijk je concreet
De Spaanse overheid heeft een officiële vergelijkingstool: de Comparador de Ofertas de Energía, te vinden via de website van de CNMC (de Comisión Nacional de Mercados y la Competencia). Daar voer je je jaarverbruik in en zie je wat verschillende contracten je zouden kosten. Het is in het Spaans, maar met een vertaaltool in je browser redelijk te begrijpen.
Let bij het vergelijken op een paar zaken:
- De prijs per kilowattuur (kWh) is niet alles. Kijk ook naar de vaste kosten per dag, de zogenaamde término fijo of potencia. Die betaal je ongeacht hoeveel je verbruikt. - Sommige aanbieders rekenen een inschrijftoeslag of vragen je een termijn van een of twee jaar vast te zitten. Vraag altijd of er een opzegboete is. - Controleer of het tarief inclusief of exclusief btw (IVA) is. In Spanje bedraagt dat 21 procent op energie, met soms tijdelijke verlagingen door de overheid.
Overstappen: zo werkt het
Ovstappen in Spanje is officieel geregeld en mag maximaal vijf werkdagen duren. Je nieuwe leverancier regelt de overstap, je hoeft dus niet zelf contact op te nemen met je oude aanbieder. In de praktijk kan het soms iets langer duren, maar je blijft gewoon stroom en gas hebben. Er wordt nooit afgesloten tijdens een overstap.
Wat je nodig hebt: je CUPS-nummer. Dat staat op je energierekening en is een soort identificatienummer voor je aansluiting. Zonder dat nummer kan geen enkele leverancier je aansluiting koppelen aan een nieuw contract.
Heb je net een woning gehuurd of gekocht en is er nog geen contract op jouw naam? Dan moet je eerst een contract afsluiten of overnemen. Daarvoor heb je je NIE nodig, je Spaanse bankrekening en in sommige gevallen de empadronamiento, de officiële inschrijving in je gemeente. Loop je ergens vast in de administratie rondom je aansluiting, dan kan een gestor je verder helpen met de papieren rompslomp.
Gas: aardgas of butaan
Niet elke woning in Spanje heeft aardgas. Buiten de steden, en ook op veel plattelandslocaties aan de Costa's, is er geen gasnetwerk. Daar werken mensen met butaangasflessen (bombona de butano) voor koken en warm water, of met een propaantank bij de woning. Dat zijn andere markten met andere prijzen.
Als je overweegt een woning te kopen of huren, is het de moeite waard om vooraf te weten welk systeem er zit. Aardgas is comfort, maar niet overal beschikbaar. Elektrisch koken op inductie wint terrein, zeker in nieuwere woningen.
Wat levert vergelijken op
Het verschil tussen een gemiddeld contract en een scherp geprijsd alternatief kan bij een normaal huishouden al snel 200 tot 400 euro per jaar schelen. Heb je een grotere woning, een zwembad of airconditioning die veel draait, dan loopt dat bedrag sneller op.
De energierekening in Spanje is de afgelopen jaren flink gestegen, net als in de rest van Europa. Dat maakt het des te meer de moeite waard om niet automatisch te verlengen bij je huidige aanbieder, maar elk jaar even te checken of er iets beters beschikbaar is.
Headerfoto: Jan van der Wolf via Pexels | Foto: Vitaly Gariev via Pexels