Felipe VI en koningin Letizia landen deze week in Ceuta. Het is de eerste keer in negentien jaar dat een Spaans staatshoofd deze autonome stad aan de Noord-Afrikaanse kust bezoekt. De vorige keer was in 2007, toen Juan Carlos I er kwam en Marokko uit protest zijn ambassadeur uit Madrid terugriep.
Voor wie in Spanje woont en het nieuws een beetje volgt, is dit meer dan een ceremonieel uitstapje. Ceuta en Melilla zijn al decennia een splinter in de relatie tussen Spanje en Marokko, en ieder bezoek van een Spaans staatshoofd wordt in Rabat nauwlettend gevolgd.
Waarom dit bezoek gevoelig ligt
Marokko beschouwt Ceuta en Melilla als bezet gebied, ook al zijn beide steden al eeuwenlang Spaans grondgebied. Die positie van Marokko verandert niet, en dat maakt elk koninklijk bezoek politiek beladen.
Bronnen melden dat er in Marokko voorzichtigheid heerst rond het bezoek van Felipe VI. Er zijn signalen van protestacties bij de grensposten, georganiseerd door kleinere groepen die zich tegen de Spaanse aanwezigheid in de steden keren. Grote escalatie wordt op dit moment niet verwacht, maar de symboliek van het bezoek is voor beide landen groot.
Ceuta zelf heeft de afgelopen maanden een rustiger periode gekend dan ervoor. Lokale bestuurders spreken over het zien van "licht aan het einde van de tunnel" na een moeilijke periode voor de stad. Het bezoek van het koningspaar wordt gezien als een signaal dat Madrid de stad niet vergeet, ook al ligt ze geografisch ver van het vasteland en ver van de dagelijkse aandacht van de meeste Spanjaarden.
Wat betekent dit voor wie in Spanje woont
Voor de meeste Nederlanders en Belgen in Spanje verandert er dag tot dag niets door dit bezoek. Je paspoort, je verblijfsstatus, je belastingaangifte: niets daarvan hangt samen met de relatie tussen Madrid en Rabat.
Toch is het nuttig om te weten hoe de vlag erbij hangt, vooral als je in het zuiden van Spanje woont of regelmatig naar Marokko reist, bijvoorbeeld via de veerboot vanuit Algeciras of Tarifa. Bij eerdere periodes van spanning tussen Spanje en Marokko zijn grenzen tijdelijk strenger gecontroleerd, en reizigers merkten vertraging bij grensovergangen. Dat is nu niet aan de orde, maar het is het type nieuws waar je rekening mee houdt als je plannen hebt rond die route.
Wie in Andalusië woont, met name in de provincie Cádiz, merkt de band met Noord-Afrika sowieso sterker dan iemand die bijvoorbeeld in Valencia of op de Balearen woont. De geschiedenis van migratie, handel en diplomatie tussen Spanje en Marokko speelt zich grotendeels af in dat gebied, en spanningen daar hebben vaker een lokale weerslag dan landelijk nieuws.
De context van 2007 en nu
Het verschil tussen het bezoek van Juan Carlos I in 2007 en dat van Felipe VI nu zit vooral in de internationale context. In 2007 leidde het bezoek direct tot het terugroepen van de Marokkaanse ambassadeur. Dat was destijds een van de scherpste diplomatieke reacties tussen de twee landen in jaren.
Nu, bijna twintig jaar later, is de relatie tussen Spanje en Marokko op andere vlakken juist verbeterd, denk aan samenwerking op het gebied van migratiebeheer en economische banden. Dat maakt de uitkomst van dit bezoek moeilijker te voorspellen dan die van 2007. Mijn inschatting is dat een bezoek zonder grote escalatie waarschijnlijker is dan een herhaling van de ambassadeursrel van toen, maar zekerheid daarover is er niet.
Voor wie in Spanje een eigen zaak heeft die handel drijft met Marokko, of voor wie regelmatig de Straat van Gibraltar oversteekt, is het verstandig om de berichtgeving rond dit bezoek de komende dagen te volgen.
Heb je vragen over hoe internationale spanningen je verblijfsstatus of zakelijke situatie in Spanje kunnen raken, dan is het altijd verstandig om dat voor te leggen aan een juridisch adviseur die de actuele situatie kent.
Headerfoto: Marian Florinel Condruz via Pexels | Foto: Lipot Repaszky via Pexels