Feestdagen Spanje: wat expats echt moeten weten

Wie op een Spaanse feestdag een afspraak heeft bij de gemeente, de notaris of de bank, staat voor een gesloten deur. En in Spanje zijn er meer feestdagen dan de meeste Nederlanders of Belgen ooit gewend zijn geweest. Dat vraagt om een beetje voorbereiding, zeker als je hier net woont of iets wichtigs te regelen hebt.

Hoeveel feestdagen heeft Spanje eigenlijk?

Spanje heeft 14 officiële nationale feestdagen per jaar. Dat zijn er twee meer dan in Nederland (8) en ook meer dan in België (10). Maar dat is alleen het nationale deel. Elke autonome gemeenschap heeft er bovenop nog eens 2 eigen feestdagen, en elke gemeente mag daar nog een lokale feestdag aan toevoegen. In theorie kun je in een klein dorpje dus meer dan 17 feestdagen per jaar hebben.

Dat klinkt heerlijk, maar het heeft ook een keerzijde: de feestdagen zijn niet altijd dezelfde overal. Wat in Valencia een gewone werkdag is, kan in Sevilla een stille dag zijn. En andersom.

De nationale feestdagen die je moet kennen

De overige 4 nationale feestdagen worden per jaar vastgesteld door de nationale overheid, soms in overleg met de regio's. Die zijn dus niet elk jaar exact hetzelfde op dezelfde datum. De officiële lijst voor het lopende jaar vind je op de website van het Ministerio de Trabajo (mites.gob.es).

Regionale en lokale feestdagen: het echte verschil

Elke autonome gemeenschap kiest 2 extra feestdagen. Zo viert Catalonië op 11 september de Diada, viert Madrid op 2 mei de opstand tegen Napoleon, en is in Andalusië 28 februari de Día de Andalucía een vrije dag. Die feestdagen gelden niet in de rest van Spanje.

Daar bovenop: elke gemeente heeft de mogelijkheid om een eigen lokale feestdag aan te wijzen, meestal de dag van de patroonheilige. In veel dorpen is dat groter dan Kerstmis. Winkels zijn dicht, de gemeente werkt niet, en iedereen is op straat. Als je die dag een administratieve deadline hebt, schuift die door naar de volgende werkdag. Maar plan daar niet automatisch op, want niet elke instantie werkt hetzelfde.

Semana Santa: de week die alles stilzet

Semana Santa, de week voor Pasen, is in Spanje geen gewone week. Juridisch is alleen Goede Vrijdag een nationale feestdag. Maar in de praktijk werkt Spanje de hele week op een laag pitje. Scholen zijn dicht, veel bedrijven zijn gesloten of werken met een minimale bezetting, en in steden als Sevilla of Málaga is de openbare ruimte volledig in beslag genomen door processies.

Als je in die week een afspraak wil plannen bij een notaris, een gestor of een overheidsinstantie: doe dat tijdig, want beschikbaarheid is beperkt. En als je net bent verhuisd en nog administratie moet regelen, plan Semana Santa ruim van tevoren in of ga er gewoon vanuit dat het daarna pas lukt.

Augustus: officieel open, praktisch dicht

Augustus is in Spanje geen officiële maand vol feestdagen. Alleen 15 augustus is een nationale feestdag. Maar in de praktijk loopt het land op halve kracht. Veel kleine bedrijven sluiten een of twee weken. Advocatenkantoren werken met zomerschema. Gemeenten verwerken minder aanvragen. Spanje is er gewoon niet bij in augustus.

Wil je in augustus een verblijfsvergunning verlengen, een bouwvergunning aanvragen of een contract ondertekenen? Reken op langere wachttijden. Spanje zelf vindt dat prima, maar als expat kun je er tegenaan lopen als je niet weet hoe het werkt.

Driekoningen valt op 6 januari: verschil met Nederland en België

In Spanje is 6 januari geen optionele vrije dag, maar een nationale feestdag. Driekoningen (Reyes Magos) is voor veel Spanjaarden groter dan Kerstmis zelf. Op 5 januari 's avonds trekken de Driekoningen-optochten door de steden, en op 6 januari krijgen kinderen hun cadeaus. Dat betekent dat je op 6 januari geen bankafspraak, geen gemeentebezoek en geen notarisafspraak hebt. Reken er op als je rond de jaarwisseling iets wil regelen.

Wat dit betekent voor je planning als expat

De meeste problemen ontstaan niet omdat mensen feestdagen niet kennen, maar omdat ze denken dat de Spaanse agenda lijkt op de Nederlandse of Belgische. Dat is hij niet. Een paar dingen om in je achterhoofd te houden:

• Controleer de feestdagen van jouw gemeente specifiek. De website van je ayuntamiento publiceert elk jaar de lokale feestdagen, soms pas in december voor het volgende jaar.
• Plan administratieve afspraken nooit in de laatste werkweek voor een feestdag of vakantieperiode. Wachttijden lopen op.
• 6 december en 8 december vallen vlak na elkaar. Dat levert elk jaar een mini-bruggingsperiode op. In veel bedrijven wordt ook 7 december opgenomen als vakantiedag, dus feitelijk gaat er een hele week verloren.
• Als je werknemer bent: check je arbeidscontract. Sommige cao's regelen hoe er wordt omgegaan met feestdagen die op een weekend vallen. Soms heb je recht op compensatie, soms niet.

Spanje is een land waar feestdagen serieus worden genomen. Dat is een van de dingen die veel expats uiteindelijk waarderen. Maar wie er niet op is voorbereid, loopt keer op keer tegen gesloten deuren aan. Met een beetje overzicht aan het begin van het jaar voorkom je de meeste verrassingen.