Je bent net aangekomen in je nieuwe woning in Spanje, of je neemt een bestaand huurcontract over, en dan merk je dat er geen licht brandt of het gas niet werkt. De vorige bewoner heeft het contract op zijn naam staan. Jij moet zelf iets regelen. En dat gaat niet vanzelf.
Hieronder staat wat je nodig hebt, in welke volgorde je het aanpakt, en wat het kost.
Wat je altijd nodig hebt
Elke energieleverancier in Spanje vraagt een aantal documenten. Dat zijn:
- Je NIE-nummer. Dat is je fiscaal identificatienummer in Spanje. Zonder dit kom je nergens. Je kunt je NIE aanvragen bij de politie, maar reken op een paar weken wachttijd tenzij je een afspraak ver van tevoren boekt. - Een Spaanse bankrekening. Leveranciers incasseren via domiciliëring, automatische afschrijving van een Spaanse rekening. Een buitenlandse rekening accepteren de meeste niet. Je hebt dus al een bankrekening nodig voordat je een energiecontract afsluit. - Het CUPS-nummer van de woning. Dat staat voor Código Unificado de Punto de Suministro, een unieke code die bij de woning hoort, niet bij de bewoner. Je vindt het op een oude energienota, in het huurcontract, of je vraagt het op bij de leverancier of via de distributeur. - Een huurcontract of koopakte als bewijs dat jij degene bent die in de woning woont.
Sommige leveranciers vragen ook je empadronamiento, je inschrijving bij het gemeentehuis. Dat is niet altijd verplicht, maar het helpt. Als je het nog niet hebt, vermeld dat dan gewoon bij het eerste contact en vraag of ze zonder verder kunnen. Dat lukt bij de meeste grote leveranciers wel.
De volgorde maakt het verschil
Dit is waar mensen vastlopen: de documenten hangen samen. Je hebt een bankrekening nodig voor de energie, maar voor een bankrekening willen ze soms je empadronamiento, en voor de empadronamiento moet je soms al een adres hebben. En voor het adres moet je al een contract hebben. En zo verder.
De praktische uitweg is dit:
Stap één: NIE-nummer regelen. Dit doe je zo vroeg mogelijk, het liefst al voor je definitief naar Spanje verhuist. Je vraagt het aan bij het Spaanse consulaat in Nederland of België, of bij de politie in Spanje via een afspraak (cita previa).
Stap twee: bankrekening openen. Veel banken zoals Sabadell, BBVA en CaixaBank werken met buitenlanders die net zijn aangekomen. Je hebt je paspoort en NIE nodig. Sommige banken vragen ook een bewijs van inkomen of werk, andere niet. Bankrekening openen in Spanje als buitenlander legt dat stap voor stap uit.
Stap drie: empadronamiento aanvragen bij je gemeente. Dat doe je bij het ayuntamiento met je paspoort, je NIE en een bewijs van je adres, zoals een huurcontract. Zodra je dit hebt, staat je inschrijving formeel vast.
Stap vier: energiecontract afsluiten. Pas dan heb je alles bij de hand.
Bestaand contract overnemen of nieuw aanvragen
Hier is een praktisch onderscheid dat veel mensen niet kennen.
Als er al een actief energiecontract op het adres staat, moet je dat contract overschrijven op jouw naam. Dat heet een cambio de titular, een naamswijziging. Dat gaat sneller dan een nieuwe aansluiting, maar je hebt hetzelfde papierwerk nodig.
Als de aansluiting uitgeschakeld is, moet je een heraansluiting aanvragen via de distributeur, niet via de commerciële leverancier. In Spanje zijn die twee aparte partijen. De distributeur beheert het netwerk en de fysieke aansluiting. De comercializadora is de partij waarbij je een contract afsluit en rekeningen ontvangt. Bij een heraansluiting schakelt de distributeur eerst de stroomkast in, en daarna sluit je een contract af bij een commerciële leverancier naar keuze.
Reken voor een heraansluiting op een paar dagen tot een week. Bij een gewone naamswijziging gaat het soms dezelfde dag.
Wat je betaalt
De energierekening in Spanje bestaat uit twee delen: een vast deel dat je altijd betaalt ongeacht verbruik (de potencia, het vermogen dat je contracteert) en een variabel deel op basis van wat je verbruikt.
Het vaste deel hangt af van het aantal kilowatt dat je contracteert. Voor een gemiddeld appartement is 3,3 of 4,6 kW gebruikelijk. Hoe meer kW, hoe hoger het vaste bedrag per maand. Zit je te hoog, dan betaal je onnodig veel. Zit je te laag, dan springt de zekering eruit als je meerdere apparaten tegelijk gebruikt.
De prijs per kilowattuur varieert. Spanje kent een systeem waarbij de PVPC, de marktgereguleerde prijs, dagelijks wisselt. Je kunt ook een vast tarief kiezen via een commerciële leverancier. Dat geeft meer zekerheid maar is niet per se goedkoper.
Vergelijken loont. Via comparadores zoals Selectra of de officiële vergelijker van de CNMC (de Spaanse energietoezichthouder) kun je aanbieders naast elkaar zetten.
Water en gas
Water loopt meestal via een gemeentelijk bedrijf of een concessiehouder per gemeente. Je sluit dit apart af, rechtstreeks bij het lokale waterbedrijf. Vraag bij je gemeente of verhuurder welk bedrijf actief is in jouw wijk.
Gas is niet overal beschikbaar. Veel appartementen en woningen in Spanje werken met elektriciteit, zeker aan de kust. Als er geen gasaansluiting is, hoef je daar niets voor te regelen. Als die er wel is, werkt het systeem vergelijkbaar met elektriciteit: je hebt een CUPS-code voor gas, een bankrekening en je NIE nodig.
Wat als je huurt
In een huurwoning staat het energiecontract soms al op naam van de verhuurder. Controleer dat in je huurcontract. Als de verhuurder de energie doorbelast in de huur, hoef je zelf niets te regelen. Als je zelf een contract moet afsluiten, staat dat ook in het huurcontract.
Staat het op naam van de vorige huurder? Dan moet je een cambio de titular aanvragen. Doe dat zo snel mogelijk na je intrek, anders blijf je betalen op andermans rekening of wordt de aansluiting afgesloten zonder dat je het weet.
Als je twijfelt over wie wat regelt: vraag het schriftelijk aan je verhuurder voor je het contract tekent. Zo voorkom je dat je een week in het donker zit terwijl je uitzoekt wie er verantwoordelijk is.