Wie geen leverancier kiest bij het aansluiten van energie in Spanje, belandt automatisch bij het duurste tarief. Dat klinkt overdreven, maar het is gewoon hoe het systeem werkt. En het is een van de dingen die veel mensen pas ontdekken als de eerste rekening binnenkomt.
Gas en elektra regelen in Spanje is niet ingewikkeld, maar het werkt anders dan in Nederland of België. Je hebt te maken met twee afzonderlijke lagen: de netbeheerder die de fysieke aansluiting beheert, en de commerciële leverancier waarbij je je contract afsluit. Die twee zijn niet hetzelfde en je betaalt ook aan beide apart.
Eerst: is er al een aansluiting?
In de meeste bestaande woningen is al een aansluiting voor elektriciteit. De vraag is of die actief is. Als de vorige huurder of eigenaar het contract heeft opgezegd, kan de aansluiting zijn afgesloten. Je moet dan een heraansluiting aanvragen bij de netbeheerder, en dat duurt soms één tot twee weken.
Voor gas geldt iets anders. Niet elke woning in Spanje heeft een gasaansluiting. Veel appartementen en huizen in het zuiden werken met butaangas uit flessen (bombona), of ze verwarmen via elektriciteit. Als er geen gasleiding in het gebouw zit, is dat ook niet zomaar aan te leggen. Controleer dit vóór je een woning huurt of koopt als gas voor jou een vereiste is.
Wat je nodig hebt om een contract af te sluiten
Voor een elektriciteitscontract heb je het volgende nodig:
- Je NIE of Spaanse identiteitskaart
- Het CUPS-nummer van de woning. Dit is een unieke code voor de aansluiting, te vinden op een oude rekening of via de netbeheerder.
- Een Spaans rekeningnummer voor automatische incasso
- Het adres van de woning en bewijs dat jij er woont of recht hebt op gebruik (huurcontract of eigendomsakte)
Voor gas heb je hetzelfde nodig, maar dan het CUPS-nummer voor de gasaansluiting. Dat is een ander nummer dan voor elektriciteit.
Let op
Zonder Spaans rekeningnummer kun je bij de meeste leveranciers geen contract afsluiten. Heb je die rekening nog niet? Regel dat eerst. Lees ook hoe je een bankrekening opent in Spanje als je net bent aangekomen.
PVPC of vast contract: wat kies je?
Dit is het punt waar de meeste mensen de mist in gaan. In Spanje heb je twee soorten elektriciteitscontracten.
De PVPC (Precio Voluntario para el Pequeño Consumidor) is het gereguleerde tarief van de overheid. Je betaalt elk uur een andere prijs, afhankelijk van de spotmarkt. Goedkoop als de energieprijzen laag zijn, maar fors duurder als ze pieken. Dit tarief is alleen beschikbaar bij de grote historische leveranciers zoals Endesa, Iberdrola en Naturgy.
Een vast contract bij een vrije aanbieder geeft je een vaste prijs per kWh voor de looptijd van het contract. Je weet wat je betaalt. Aanbieders als Holaluz, Octopus Energy Spain of Repsol bieden dit aan. Vergelijken doe je via de officiële vergelijkingstool van de Spaanse overheid: comparador.cnmc.es. Dat is de CNMC, de toezichthouder voor energie in Spanje.
Wist je dat
De PVPC is in periodes van hoge energieprijzen, zoals in 2021 en 2022, soms twee keer zo duur geweest als een goed vast contract. De CNMC-tool laat zien welk type contract in jouw situatie goedkoper uitvalt, op basis van je verwachte verbruik.
De potencia: de stille kostenpost
Bij het afsluiten van je contract kies je ook de potencia: het maximale vermogen dat je tegelijk kunt afnemen, uitgedrukt in kilowatt. Hoe hoger de potencia, hoe meer je elke maand aan vaste kosten betaalt, ongeacht hoeveel je verbruikt.
De meeste woningen voor gewoon gebruik doen het prima met 3,3 kW of 4,6 kW. Heb je airco, een inductiefornuis en een elektrische boiler tegelijk draaien? Dan kan 5,5 of zelfs 6,9 kW nodig zijn. Te hoog instellen is weggegooid geld. Te laag en je stroomautomaat springt eruit als je te veel apparaten tegelijk gebruikt.
Je kunt de potencia later aanpassen, maar dat brengt kosten met zich mee en duurt even. Het loont om hierover na te denken vóór je een contract tekent.
Veelgekozen potencia per situatie
Indicatief, afhankelijk van verbruikspatroon en regio
Overstappen als er al een contract is
Neem je een woning over van iemand anders en is er al energie? Zet het contract dan zo snel mogelijk op je eigen naam. Je kunt ook direct overstappen naar een andere leverancier. Dat gaat in Spanje vrij soepel: de nieuwe leverancier regelt de overstap meestal zelf, zonder onderbreking van de levering.
Blijf het contract van de vorige bewoner gebruiken zonder dit te melden? Dat klinkt makkelijk, maar als er iets misgaat (beschadiging, brand, of gewoon een geschil over de rekening) sta je juridisch nergens.
Problemen met de aansluiting zelf
Als de aansluiting technisch niet in orde is, bijvoorbeeld verouderd, te zwak of afgekeurd, moet een erkende installateur (instalador autorizado) de zaak keuren en eventueel een Boletín de instalación afgeven. Dat is een soort keuringscertificaat. Zonder dit document sluit de netbeheerder de aansluiting soms niet aan. Bij nieuwbouw of een langdurig leegstaande woning is dit vaker het geval. Reken op enkele honderden euro's als de installateur langs moet komen.
Praktische tip
Vraag de verhuurder of makelaar vóór je tekent of de energieaansluiting actief en goedgekeurd is, en wie de vorige leverancier was. Zo weet je meteen wat je kunt overnemen en wat je zelf moet regelen. Het scheelt je minstens een week wachttijd.
De exacte stappen voor heraansluiting kunnen per regio en netbeheerder verschillen. Bij twijfel is het slim om een gestor of de klantenservice van de netbeheerder (zoals Endesa Distribución of i-DE voor Iberdrola) te raadplegen. Zij kunnen aangeven of er een Boletín nodig is en hoe lang de wachttijd is in jouw gemeente.