De verkiezingsuitslag in Israël haalt vandaag alle grote nieuwssites, maar voor je dagelijks leven in Spanje speelt er iets dat veel directer in je portemonnee zit: de aanhoudende droogte en de hete zomer van dit jaar laten hun sporen na op de prijzen van groente en fruit. Geen groot persbericht, geen aankondiging in Madrid, maar gewoon week na week een paar cent meer bij de kassa.
Spanje is al jaren een van de belangrijkste producenten van groente, fruit en olijfolie binnen de EU. Grote delen van Andalusië, Murcia en Valencia leven van de landbouw, en juist die regio's kampen al langer met waterschaarste. Minder water betekent kleinere oogsten, en kleinere oogsten betekent hogere prijzen voor de consument. Dat is geen ingewikkelde economische theorie, dat is gewoon vraag en aanbod.
Wat merk je er concreet van
Als je boodschappen doet bij Mercadona, Carrefour of Lidl, zul je waarschijnlijk al gemerkt hebben dat bepaalde groenten en fruit duurder zijn geworden dan een jaar geleden. Tomaten, paprika's, citrusfruit en olijfolie zijn producten die extra gevoelig zijn voor droogte, omdat ze veel water nodig hebben tijdens het groeiseizoen. Olijfolie is daarbij een bekend voorbeeld: slechte oogstjaren in Andalusië hebben de afgelopen jaren al voor flinke prijsschommelingen gezorgd.
Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen is dit extra voelbaar, omdat verse groente en fruit vaak een groter deel van het wekelijkse boodschappenmandje uitmaken dan in Nederland of België. Je kookt hier nu eenmaal vaker met verse producten van de markt of de supermarkt, en dan voel je prijsstijgingen sneller.
Wist je dat
Spanje is de grootste olijfolieproducent ter wereld. Een slecht oogstjaar in Andalusië werkt daarom niet alleen door in de Spaanse supermarkt, maar ook in de prijzen die je in Nederland of België voor Spaanse olijfolie betaalt.
Wat kun je er zelf aan doen
Helemaal voorkomen kun je dit niet, maar je kunt wel slimmer boodschappen doen. Koop groente en fruit zoveel mogelijk in het seizoen en lokaal, dat scheelt vaak meer dan je denkt. Een lokale markt of mercado municipal is doorgaans goedkoper dan de supermarkt, zeker voor producten die net geoogst zijn.
Het loont ook om prijzen tussen supermarkten te vergelijken. De verschillen tussen Mercadona, Lidl, Aldi en Dia kunnen behoorlijk oplopen, zeker bij verse producten. We hebben eerder op een rij gezet welke supermarkt het beste bij jouw boodschappenlijst past, en dat verschilt nogal per regio en per type product.
Praktische tip
Heb je een tuin, terras of balkon? Zelf wat tomaten, kruiden of paprika's kweken scheelt dit jaar misschien meer dan je gewend bent, juist omdat die producten nu relatief duur zijn.
Hoort dit bij een groter patroon
Droogte en waterschaarste zijn geen incident van dit jaar alleen. Verschillende Spaanse regio's hebben de afgelopen jaren vaker te maken gehad met beperkingen op waterverbruik voor de landbouw, en dat patroon lijkt zich eerder te bestendigen dan om te keren. Dat betekent niet automatisch dat elke zomer duurder wordt dan de vorige, het weer blijft namelijk van jaar tot jaar verschillen, maar het is wel iets om in je achterhoofd te houden als je je vaste lasten in Spanje plant.
Voor wie net in Spanje woont of overweegt te verhuizen: boodschappen zijn over het algemeen nog steeds goedkoper dan in Nederland of België, maar die marge wordt bij verse producten de laatste tijd kleiner. Houd je kassabon in de gaten, dat vertelt je uiteindelijk meer dan welk nieuwsbericht dan ook.