De meeste mensen die in Spanje wonen, denken niet dagelijks na over hoe hun euro eigenlijk werkt. Dat verandert misschien als de Europese Centrale Bank haar plannen voor een digitale euro doorvoert. Want die zijn deze week een stuk concreter geworden.
Het gaat hier niet om een cryptomunt of een betaalapp van een Amerikaans techbedrijf. De digitale euro is gewoon een euro, maar in digitale vorm, uitgegeven door de ECB zelf. Net zoals je nu munten of biljetten op zak hebt, kun je straks digitale euro's op je telefoon hebben. Zonder dat Santander, ING of welke bank dan ook er per se bij hoeft te zijn.
Wat is het verschil met gewoon pinnen?
Als je nu pinbetaalt in Spanje, gaat dat via je bank. Die verwerkt de betaling, houdt een vergoeding, en staat tussen jou en de winkel in. Bij de digitale euro betaal je rechtstreeks, vergelijkbaar met hoe je een briefje van vijftig geeft. Geen tussenpersoon, geen vertragingen, geen wisselende transactiekosten.
De ECB benadrukt dat de digitale euro ook offline moet werken, dus ook als je geen internetverbinding hebt. Dat klinkt technisch, maar voor mensen die wonen in delen van Spanje met matige dekking, zoals in de Spaanse binnenlanden of berggebieden, is dat relevant.
Wist je dat
Spanje telt relatief weinig bankfilialen per inwoner vergeleken met het Europese gemiddelde. In landelijke gemeenten is een fysiek filiaal steeds moeilijker te vinden. Een digitale euro die werkt zonder bankrekening zou dat probleem deels oplossen.
Wanneer komt hij?
De ECB heeft de zogeheten voorbereidingsfase afgerond en is nu in de implementatiefase. Maar dat betekent nog geen uitrol. De Europese wetgever moet nog definitief ja zeggen, en daarna volgt een technische uitrolperiode. Reken op minimaal twee à drie jaar voordat je de digitale euro daadwerkelijk op je telefoon kunt zetten. Sommige economen houden rekening met 2027 of later.
De richting is wel duidelijk. Europa wil niet afhankelijk zijn van Amerikaanse betaalsystemen zoals Visa, Mastercard of straks misschien een digitale dollar. De digitale euro is voor een deel ook een politiek project.
Wat merkt een expat in Spanje er concreet van?
Als je al een Spaanse bankrekening hebt en daar goed mee functioneert, verandert er op korte termijn niets. Maar er zijn drie situaties waarin de digitale euro voor Nederlanders en Belgen in Spanje weleens relevant kan worden:
- Nieuwkomers zonder Spaanse rekening. Een bankrekening openen in Spanje kost tijd en vraagt soms documenten die je als net-aangekomen expat nog niet hebt. Als de digitale euro werkt zonder verplichte bankrekening, verlaagt dat de drempel. Al is het nog onduidelijk hoe de identificatie precies gaat werken.
- Betalingen tussen landen. Heb je nog een Nederlandse rekening en betaal je af en toe vanuit Spanje of andersom? De digitale euro werkt in alle eurolanden, wat grensoverschrijdende betalingen makkelijker en goedkoper kan maken.
- Privacy en limiet. De ECB heeft al aangegeven dat er een limiet komt op hoeveel digitale euro's je tegelijk kunt aanhouden, waarschijnlijk rond de 3.000 euro. Dit om te voorkomen dat mensen massaal geld van hun bankrekening weghalen. Dat is goed om te weten als je denkt dat de digitale euro je spaarrekening vervangt. Dat is nadrukkelijk niet de bedoeling.
Let op
De digitale euro is geen beleggingsproduct en geen spaarrekening. Er wordt waarschijnlijk geen rente over betaald. Gebruik hem als betaalmiddel, niet als plek om spaargeld te parkeren.
Wat zeggen Spaanse banken?
De Spaanse bancaire sector kijkt niet zonder zorgen naar de digitale euro. Banken verdienen aan betaalverkeer en aan het aanhouden van deposito's. Als mensen hun geld straks deels in digitale euro's houden buiten de bank, raken banken een deel van hun financieringsbasis kwijt. Dat is precies waarom de ECB die limiet van 3.000 euro overweegt: banken beschermen tegen een te grote uitstroom.
Of dat limiet definitief wordt vastgesteld op dat bedrag, is nog niet zeker. De wetgevingsprocedure in Brussel loopt nog. Controleer de actuele stand via de officiële ECB-pagina over de digitale euro op ecb.europa.eu als je dit op de voet wilt volgen.
Hoe verhoudt dit zich tot jouw dagelijkse leven nu?
Eerlijk gezegd: op dit moment hoef je er niets mee te doen. De digitale euro is er nog niet. Maar het is wel handig om te begrijpen wat er aankomt, zeker als je bezig bent met het inrichten van je financiën in Spanje. Denk aan het kiezen van een bankrekening, het regelen van betalingen vanuit Nederland of België, of het nadenken over hoe je dagelijkse uitgaven in Spanje wilt organiseren.
Als je net begint met het opzetten van je financiële leven in Spanje, is een lokale bankrekening voorlopig nog gewoon de meest praktische keuze. De digitale euro komt er aan, maar niet morgen.