De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen weten dat hun DigiD niet zomaar verdwijnt. Wat ze niet weten is dat er wel degelijk dingen kunnen misgaan, en dat die problemen meestal pas opduiken op het moment dat je DigiD het hardst nodig hebt.
Laten we beginnen met het goede nieuws: DigiD vervalt niet omdat je emigreert. Je blijft hem gewoon gebruiken, ook met een adres in Spanje. Dat geldt voor de Belastingdienst, de SVB (voor je AOW), UWV, de meeste pensioenfondsen en soms ook je Nederlandse bank. Maar DigiD actief houden is iets anders dan DigiD hebben. En daar gaat het vaak mis.
Waarom het misgaat na emigratie
DigiD werkt met twee dingen: je gebruikersnaam met wachtwoord, en een tweede controle via sms of de app. Zodra je in Spanje een lokaal telefoonnummer neemt (en dat doen de meeste mensen, want een Nederlands abonnement in het buitenland is vaak duur), verandert er iets fundamenteels. Als je dat nieuwe nummer niet doorgeeft bij DigiD, blijft de sms-code naar je oude Nederlandse nummer gaan. Een nummer dat je misschien niet meer hebt, of waar je geen bereik meer op hebt.
Hetzelfde geldt voor je e-mailadres. Verander je dat niet op tijd, dan loop je het risico dat herstelcodes of meldingen in het niets verdwijnen.
Let op
Verlies je de toegang tot je DigiD, dan moet je vaak een nieuwe activeringscode aanvragen die per post naar een Nederlands adres gaat. Woon je al in Spanje zonder Nederlands briefadres, dan kan dit weken duren.
De app is je beste vriend
Gebruik je nog DigiD met sms-controle, overweeg dan om over te stappen op de DigiD-app met QR-code. Die werkt los van je telefoonnummer en is daardoor veel stabieler als je verhuist. Je koppelt de app eenmalig aan je DigiD-account, en daarna log je in door een QR-code te scannen, zonder dat er een sms aan te pas komt.
Let wel op: sommige mensen merken dat de app grillig reageert met een Spaans IP-adres of een niet-Nederlandse simkaart. Dit is geen vaste regel en kan per situatie verschillen, dus controleer dit zelf bij MijnOverheid of de DigiD-helpdesk als je problemen ervaart.
Wie heeft DigiD nodig in Spanje
Dit raakt bijna iedereen die vanuit Nederland iets regelt, ook als je al jaren in Spanje woont:
- Gepensioneerden die hun AOW via de SVB beheren of wijzigingen doorgeven
- Mensen die nog Nederlands vastgoed hebben en daarover aangifte doen bij de Belastingdienst
- Mensen met een Nederlands pensioenfonds dat via DigiD communiceert
- Iedereen die MijnOverheid gebruikt voor officiële post uit Nederland
Heb je bijvoorbeeld nog een huis in Nederland staan, dan kan dat gevolgen hebben voor je meldplicht voor het Modelo 720 in Spanje. Let op: de disproportionele boetes die vroeger bij het Modelo 720 golden, zijn in 2022 door het Europese Hof van Justitie teruggedraaid. Lees daar meer over in Modelo 720: waarom een huis in Nederland je meldplicht geeft.
Wat je vóór vertrek moet regelen
De gouden regel is simpel: regel alles terwijl je nog in Nederland bent en je oude telefoonnummer nog werkt. Dat scheelt je achteraf veel gedoe.
Praktische tip
Update je telefoonnummer en e-mailadres bij MijnOverheid vóórdat je emigreert, stel de DigiD-app in met QR-code, en bewaar je activeringsgegevens ergens veilig digitaal. Zo zit je niet vast als je straks vanuit Spanje moet inloggen.
Dit soort praktische zaken komt vaak op hetzelfde moment als andere administratie, zoals je inschrijving bij de gemeente. Heb je dat nog niet geregeld, kijk dan ook naar Empadronamiento aanvragen: zonder dit briefje sta je vast, want zonder die inschrijving loop je ook tegen andere muren aan.
Twijfel je of je situatie anders is, bijvoorbeeld omdat je al langer in Spanje woont en DigiD-problemen ervaart, neem dan contact op met de DigiD-helpdesk of check de actuele informatie op de site van de Rijksoverheid. Regels rond digitale identificatie kunnen in de loop van de tijd veranderen, en het is beter dat zelf na te gaan dan op een oud verhaal te vertrouwen.