De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen nemen hun DigiD gewoon mee. Wat ze niet weten is dat hun account na verloop van tijd geblokkeerd kan raken, of dat ze op een cruciaal moment niet meer kunnen inloggen omdat ze de verificatiestap niet hebben voorbereid.
DigiD is in Nederland gewoon een app. Vanuit Spanje is het een slagader. Je hebt het nodig voor je belastingaangifte bij de Nederlandse Belastingdienst, voor je pensioenportaal, voor MijnOverheid.nl, voor je SVB-account als je AOW ontvangt, en voor tientallen andere overheidsdiensten. Wie dat kwijtraakt, staat ineens stil.
Wat je voor je verhuizing moet regelen
Het allerbelangrijkste: zorg dat je DigiD actief is en dat de app op je telefoon staat voordat je vertrekt. Klinkt logisch, maar veel mensen vergeten het of denken dat ze het later nog wel kunnen aanvragen.
DigiD aanvragen gaat namelijk via een activeringscode die naar een Nederlands adres wordt gestuurd. Heb je geen Nederlands adres meer, dan is dat lastiger. Je kunt het laten sturen naar een familielid of naar het adres van een vriend, maar dat vraagt planning.
Controleer ook of je telefoonnummer in je DigiD-account nog klopt. Als je in Spanje een Spaans nummer neemt en je oude Nederlandse nummer opzegt, kun je de sms-verificatie niet meer ontvangen. Pas dat dus op tijd aan.
De app versus sms: wat werkt vanuit Spanje
DigiD biedt twee manieren om in te loggen: via de app met een pincode of vingerafdruk, of via sms met een eenmalige code. De app werkt gewoon vanuit Spanje, zolang je telefoon internettoegang heeft. Sms-verificatie werkt ook, maar alleen als je een nummer hebt dat bereikbaar is.
Heb je in Spanje een nummer aangevraagd, dan moet je dat nummer updaten in je DigiD-instellingen. Ga daarvoor naar digid.nl, log in en pas het mobiele nummer aan. Doe dit niet pas als het misgaat, maar zodra je een Spaans nummer hebt.
De app zelf moet je ook actief houden. DigiD vraagt periodiek om herbevestiging, en als je de app te lang niet gebruikt of je telefoon wisselt zonder de app opnieuw te activeren, moet je opnieuw beginnen. En dat betekent: een code naar een Nederlands adres.
Wat als je account verlopen of geblokkeerd is
Dit is waar het voor veel expats misgaat. Je logt een keer in na maanden en het werkt niet meer. DigiD-accounts worden inactief als je ze lange tijd niet gebruikt. Of je hebt je wachtwoord te vaak verkeerd ingevoerd.
Je kunt een nieuw DigiD aanvragen via digid.nl. Het systeem stuurt dan een brief naar het adres dat in de Basisregistratie Personen staat. Als je je hebt uitgeschreven uit de BRP bij vertrek naar Spanje, staat er geen Nederlands adres meer en kun je de code niet ontvangen op de normale manier.
In dat geval zijn er een paar opties. Je kunt tijdelijk een adres opgeven bij een familielid in Nederland, de code laten sturen en dan de activering afronden. Of je kiest voor identificatie via ID-check, een functie die DigiD aanbiedt waarbij je je identiteitsbewijs scant via de app. Die optie werkt ook vanuit het buitenland en vereist geen fysieke brief.
De ID-check-optie is relatief nieuw en lang niet iedereen weet ervan. Het werkt via NFC, dus je telefoon moet een NFC-chip hebben en je paspoort of ID-kaart moet ook een chip bevatten. Nederlandse identiteitsbewijzen uitgegeven na 2014 hebben die chip standaard.
DigiD en de Nederlandse belastingaangifte vanuit Spanje
Als je nog inkomsten of bezittingen in Nederland hebt, moet je mogelijk jaarlijks aangifte doen bij de Nederlandse Belastingdienst. Dat doe je via Mijn Belastingdienst, en daarvoor heb je DigiD nodig. Zonder werkend DigiD kom je er simpelweg niet in.
Hetzelfde geldt als je AOW ontvangt vanuit Spanje. De SVB gebruikt MijnSVB.nl voor communicatie en uitkeringsoverzichten, en dat portaal is gekoppeld aan DigiD. Wie zijn login kwijt is, mist berichten over wijzigingen of moet telefonisch alles regelen, wat een stuk trager gaat.
Telefoon wisselen: altijd eerst DigiD overzetten
Niets frustreert expats zo vaak als een nieuwe telefoon zonder werkend DigiD. De app is gebonden aan het apparaat waarop je hem instelt. Koop je een nieuwe telefoon, dan moet je de app opnieuw activeren. En activeren vraagt een sms-code of een brief.
De volgorde is dus: eerste DigiD overzetten via je oude telefoon, dan pas je oude telefoon inleveren of wissen. Je kunt via de app zelf een overstap starten naar een nieuw apparaat. Doe je dat niet, dan begin je weer bij af.
Praktische checklist voor vertrek of als je al in Spanje woont
Hier zijn de dingen die je concreet moet regelen:
- Controleer of je DigiD-app actief is en werkt - Zet het juiste mobiele nummer in je DigiD-account, bij voorkeur een nummer dat je zeker houdt - Zorg dat je paspoort of ID actueel is voor de ID-check optie - Bewaar je DigiD-gebruikersnaam en wachtwoord op een veilige plek - Stel een vertrouwde contactpersoon in Nederland in als je ooit een brief nodig hebt - Controleer je DigiD minstens één keer per kwartaal door ergens in te loggen
Wie dit op orde heeft, merkt nauwelijks dat hij in Spanje woont als het gaat om Nederlandse digitale diensten. Wie het uitstelt, staat vroeg of laat voor een gesloten deur op het slechtst denkbare moment.
Headerfoto: Wolfs Rib via Pexels | Foto: Helena Lopes via Pexels Een NIE-adviseur kan je begeleiden bij de registratie in Spanje.