De meeste mensen met een huis in Valencia, Alicante of Murcia weten dat DANA-stormen erbij horen als je in Spanje woont. Wat ze niet weten is dat een flink deel van de schade te voorkomen is met maatregelen die vaak maar een paar honderd euro kosten en een middagje werk. Na de ramp van oktober 2024, waarbij in de regio Valencia meer dan 200 mensen omkwamen en duizenden huizen beschadigd raakten, bleek dat huizen met simpele voorzorgsmaatregelen er vaak veel beter uitkwamen dan huizen zonder.
DANA staat voor Depresión Aislada en Niveles Altos, een weersysteem dat in korte tijd extreme regenval kan veroorzaken, vooral in het najaar langs de Middellandse Zeekust. Het is geen zeldzaamheid. Het komt elk jaar voor in meer of mindere mate, en de provincies Valencia, Alicante, Castellón, Murcia en delen van Catalonië en Andalusië liggen er het vaakst in de vuurlinie.
Check eerst of jouw huis in een risicogebied ligt
Voordat je iets aan je huis gaat veranderen, is het slim om te weten hoe groot het risico op jouw adres daadwerkelijk is. De Confederación Hidrográfica, het Spaanse waterschap voor jouw stroomgebied, publiceert overstromingsrisicokaarten online. Zoek op "mapas de riesgo de inundación" samen met de naam van je regio, bijvoorbeeld Confederación Hidrográfica del Júcar voor de regio Valencia. Je gemeente, het ayuntamiento, heeft vaak ook eigen informatie over lokale risicozones; controleer dit ter plekke, zeker na de ramp van 2024 zijn veel gemeentes dit gaan actualiseren.
Woon je niet aan de Middellandse Zeekust? Dan is het risico kleiner, maar niet nul. Ook delen van Andalusië en zelfs het binnenland kunnen te maken krijgen met plotselinge overstromingen door hevige regenval, al is de kans daar duidelijk lager dan in de klassieke DANA-gebieden.
Fysieke maatregelen aan je huis
Een paar aanpassingen maken echt verschil als het water gaat stijgen:
- Plaats stopcontacten en de meterkast zo hoog mogelijk, zeker als je op de begane grond woont in een risicogebied. Standaard zitten ze vaak op kniehoogte, en dat is precies waar het water als eerste komt.
- Zorg voor een anti-terugslagklep op de riolering, zodat vuil water niet terug je huis in kan stromen als het rioolsysteem overbelast raakt.
- Investeer in waterkerende platen of zandzakken die je snel voor deuren en garage-ingangen kunt plaatsen. Sommige gemeentes deelden deze na de ramp van 2024 gratis uit; informeer bij je ayuntamiento of dit nog steeds het geval is.
Heb je een garage of kelder? Berg daar nooit je belangrijkste spullen op als je in een risicogebied woont. Dit is precies waar het water het eerst binnenkomt en het langst blijft staan.
Let op
Veel mensen checken hun verzekeringspolis pas als het al te laat is. Overstromingsschade in Spanje wordt meestal gedekt via het Consorcio de Compensación de Seguros, maar alleen als je een geldige verzekering hebt lopen die risico's buiten de normale dekking meeneemt. Bel je verzekeraar nu en vraag expliciet na of inundación wordt gedekt.
Wat moet je in huis hebben liggen
Een noodpakket hoeft niet duur te zijn, maar moet wel compleet zijn voordat de alarmfase roja wordt afgekondigd:
- Een zaklamp met extra batterijen, want stroomuitval komt vaak samen met overstromingen voor.
- Kopieën van belangrijke documenten zoals je paspoort, NIE-nummer en verzekeringspapieren in een waterdichte map of digitaal in de cloud.
- Drinkwater en niet-bederfelijk voedsel voor minstens 48 uur, voor het geval je het huis niet uit kunt.
Volg de officiële alarmen serieus
AEMET, de Spaanse weerdienst, geeft waarschuwingen af in kleuren: geel, oranje en rood. Code rood betekent extreem gevaar en is het signaal om niet de weg op te gaan en zo mogelijk hoger gelegen verdiepingen op te zoeken. Na de ramp van 2024 is er veel kritiek geweest op hoe laat de waarschuwingen in sommige gemeentes aankwamen bij bewoners. Zorg dat je de ES-Alert meldingen op je telefoon aan hebt staan, dit systeem stuurt automatisch een waarschuwing naar alle telefoons in een getroffen gebied, ongeacht welke app je gebruikt. We schreven er eerder over in dana-lessen-alarmering-overstromingen-spanje, met meer details over hoe het alarmsysteem precies werkt en waarom snelheid daarbij het verschil maakt.
Wist je dat
Een groot deel van de slachtoffers bij de DANA van 2024 kwam om het leven in de auto, op weg naar huis of werk tijdens code rood. Als de waarschuwing afgaat, is de auto vaak de gevaarlijkste plek om te zijn, niet je huis.
Wat te doen als het water al stijgt
Ga nooit te voet of met de auto door stromend water, ook niet als het er ondiep uitziet. Dertig centimeter stromend water is al genoeg om een auto te laten wegdrijven. Zoek de hoogste verdieping van je huis op en wacht daar het noodweer af, tenzij de autoriteiten expliciet om evacuatie vragen. Bel 112 bij direct levensgevaar, dit nummer werkt in heel Spanje en de meeste medewerkers spreken Engels.
De exacte regels en ondersteuningsmaatregelen na een DANA kunnen per gemeente verschillen, zeker als het gaat om financiële compensatie voor schade. Check bij twijfel altijd de website van je eigen ayuntamiento of neem contact op met het Consorcio de Compensación de Seguros voor vragen over wat jouw polis precies dekt.