Veel mensen denken dat je gewoon belasting betaalt in het land waar het geld vandaan komt. Dat klopt niet, en die misvatting kost mensen soms honderden euro's per jaar.
Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje regelt wie over welk inkomen mag heffen. Woon je fiscaal in Spanje, dan heeft Spanje in de meeste gevallen het heffingsrecht. Maar er zijn genoeg uitzonderingen, en die zijn precies waar het mis kan gaan.
Fiscaal inwoner van Spanje: wat betekent dat
Voordat je het verdrag kunt begrijpen, moet je weten of je fiscaal inwoner van Spanje bent. In de praktijk ben je dat als je meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, of als je hier je economische middelpunt hebt. Heb je een partner en kinderen in Spanje wonen? Dan telt dat mee.
Ben je fiscaal inwoner van Spanje, dan moet je in principe over je wereldinkomen aangifte doen in Spanje via de IRPF. Maar wat Nederland al heeft ingehouden, hoef je niet dubbel te betalen. Daar zorgt het verdrag voor.
AOW en pensioen: Spanje of Nederland
Dit is het punt waar de meeste gepensioneerde expats struikelen. De vuistregel is: AOW en werknemerspensioenen uit de private sector worden belast in het land waar je woont. Woon je in Spanje, dan belast Spanje jouw AOW en je pensioen van een voormalige werkgever in de private sector.
Nederland houdt dan geen loonheffing in, maar daarvoor moet je wel een vrijstellingsverzoek indienen bij de Belastingdienst. Dat gaat via een formulier dat je aanvraagt bij de Belastingdienst in Nederland. Doe je dat niet, betaal je in twee landen tegelijk, en terugvorderen is gedoe.
Uitzondering: pensioenen uit de publieke sector liggen anders. Heb je gewerkt bij de overheid, een gemeente, een provincie of een publieke instelling in Nederland, dan heeft Nederland het recht om te heffen. Dat geldt ook voor bepaalde aanvullende pensioenen die deels publiek gefinancierd zijn. Dit is een grijze zone waar accountants over kunnen discussiëren.
Loon uit Nederland terwijl je in Spanje woont
Werk je remote voor een Nederlandse werkgever terwijl je fiscaal in Spanje woont? Dan is Spanje in principe het heffingsland. Maar jouw Nederlandse werkgever is wettelijk verplicht loonheffing in te houden, tenzij er een vrijstelling is aangevraagd.
Dat levert praktische problemen op. Veel werkgevers weten niet hoe ze dit moeten regelen, of willen het risico niet lopen. Het gevolg is dat mensen dubbel betalen en achteraf moeten terugvorderen. Laat dit niet oplopen: regel de vrijstelling vooraf, of laat je werkgever contact opnemen met de Belastingdienst.
Dividenden, rente en royalty's
Heb je aandelen in Nederland of inkomsten uit vermogen dat in Nederland staat? Dan mag Nederland een bronheffing inhouden van maximaal 15 procent op dividenden. Spanje mag vervolgens ook heffen, maar verrekent de Nederlandse bronheffing. Betaal je in Nederland 15 procent, en is het Spaanse tarief 19 procent, dan betaal je in Spanje nog 4 procent bij.
Voor rente en royalty's geldt een bronheffing van 0 procent op grond van het verdrag. Dat klinkt gunstig, maar vergeet niet dat Spanje over die inkomsten wel belasting heft. Je betaalt gewoon in Spanje, alleen niet dubbel.
Onroerend goed in Nederland
Heb je een woning of ander vastgoed in Nederland terwijl je in Spanje woont? Nederland heeft het heffingsrecht over inkomsten uit dat vastgoed. Denk aan huur, maar ook aan de fictieve inkomsten via box 3. Spanje weet in veel gevallen ook dat je dat bezit hebt, want je bent verplicht het op te geven via Modelo 720 als de waarde boven 50.000 euro uitkomt.
Spanje belast buitenlands vastgoed niet opnieuw, maar rekent er wel mee bij het bepalen van je belastingschijf. Dat heet progressievoorbehoud. Je inkomen uit het Nederlandse vastgoed telt mee om te bepalen in welke schijf je valt voor je overige inkomen. Het verhoogt dus indirect je belastingdruk.
Wat als je het niet op orde hebt
Spanje werkt steeds intensiever samen met Nederland via automatische uitwisseling van financiële gegevens. Banken, pensioenfondsen en belastingdiensten wisselen informatie uit onder het CRS-systeem. Dat betekent dat de Spaanse Agencia Tributaria weet wat er op je Nederlandse rekening staat.
Als je jarenlang geen aangifte hebt gedaan in Spanje terwijl je er wel woonde, loop je risico op naheffingen met rente en boetes. De verjaringstermijn in Spanje is vier jaar, maar die begint pas te lopen als je aangifte had moeten doen.
Wat je nu concreet moet doen
Eerst: bevestig je fiscale woonstatus. Ben je meer dan 183 dagen per jaar in Spanje? Dan ben je fiscaal inwoner en moet je IRPF-aangifte doen.
Twee: controleer of Nederland loonheffing of dividendbelasting inhoudt op je inkomsten. Zo ja, vraag na of er een vrijstelling mogelijk is of verrekenbaar is in Spanje.
Drie: heb je vastgoed, pensioen of vermogen in Nederland boven 50.000 euro? Doe dan aangifte via Modelo 720. Te laat of niet doen leidt tot hoge boetes, al zijn die de afgelopen jaren wat gematigder geworden na uitspraken van het Europese Hof.
Vier: schakel een gestor of asesor fiscal in die beide landen kent. Een Nederlandse accountant zonder Spaanse ervaring, of een Spaanse gestor zonder Nederlandse kennis, mist altijd iets.
Het verdrag bestaat al sinds 1971 en is daarna bijgewerkt. De meeste regels liggen vast, maar de interpretatie en uitvoering verschillen per situatie. Laat je niet verrassen door wat je buurman vertelt: zijn situatie is bijna zeker anders dan de jouwe.
Headerfoto: Leeloo The First via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels