Je Spaanse bankrekening staat op naam van een adres in Valencia, maar je belastingaangifte doe je nog in Nederland. Dat klinkt overzichtelijk, maar voor de Agencia Tributaria is het een rode vlag. En voor de Nederlandse Belastingdienst trouwens ook.
Belastingresidentie is niet iets wat vanzelf goed gaat. Je moet het actief vastleggen, en als je dat niet doet, kunnen twee landen tegelijk claimen dat jij bij hen belasting moet betalen. Dat is niet hypothetisch. Het gebeurt gewoon.
Wat belastingresidentie in Spanje betekent
Als je fiscaal resident bent in Spanje, betaal je hier belasting over je wereldwijde inkomen. Niet alleen over je Spaanse huur of Spaans salaris, maar ook over je Nederlandse AOW, je Nederlandse spaarrekening, je Belgische pensioen of de huurinkomsten uit een appartement dat je in Nederland hebt aangehouden.
Dat is een grote stap. Spanje belast spaargeld en beleggingen via de zogenoemde base del ahorro: 19% tot 6.000 euro, 21% tot 50.000 euro, 23% tot 200.000 euro, 27% tot 300.000 euro en 30% daarboven. Dat is anders dan je gewend bent uit Nederland, en niet per definitie slechter, maar je moet het wel weten voordat je ervan opkijkt.
De 183-dagenregel: wat hij wel en niet zegt
De meeste mensen kennen de 183-dagenregel: als je meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, word je automatisch als fiscaal resident beschouwd. Dat klopt, maar het is niet de enige manier waarop Spanje je als resident aanmerkt.
Spanje kijkt ook naar twee andere factoren. Ten eerste: waar liggen je economische belangen? Als je in Spanje een bedrijf hebt, een beleggingsportefeuille beheert of eigenaar bent van een huis, kan dat al genoeg zijn. Ten tweede: waar woont je gezin? Als je partner en kinderen in Spanje wonen, beschouwt de wet je als fiscaal resident, ook als jij zelf minder dan 183 dagen per jaar in het land bent.
Let op
Wie 150 dagen in Spanje woont maar wiens partner en kinderen in Amsterdam blijven, kan toch als Spaans belastingplichtige worden aangemerkt. De 183-dagengrens is een vuistregel, geen absolute grens. Laat je situatie beoordelen door een gestor of belastingadviseur die beide landen kent.
Het verdrag tussen Nederland en Spanje
Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag dat regelt wie over wat mag heffen. Dat verdrag voorkomt dat je over hetzelfde inkomen twee keer belasting betaalt. Maar het verdrag werkt niet automatisch in jouw voordeel. Je moet er zelf een beroep op doen, en dat betekent dat je moet kunnen aantonen waar je belastingplichtig bent.
Concreet: als je fiscaal resident bent in Spanje, moet je je bij de Agencia Tributaria inschrijven en je IRPF-aangifte doen. Tegelijk moet je de Nederlandse Belastingdienst informeren dat je geen inwoner van Nederland meer bent. Dat doe je door je officieel uit te schrijven bij de gemeente in Nederland en je fiscale woonplaats te wijzigen.
Als je dat niet doet, blijft Nederland je als binnenlands belastingplichtige beschouwen. Dan heb je in principe twee landen die allebei vinden dat je bij hen aangifte moet doen. De schade van zo'n situatie is niet theoretisch: naheffingen, rente over niet-betaalde belasting en in sommige gevallen boetes.
Wat je concreet moet vastleggen
De praktische stappen hangen af van je situatie, maar dit zijn de dingen die bij een verhuizing naar Spanje geregeld moeten worden als je fiscaal resident wilt worden:
- Schrijf je in bij het ayuntamiento (empadronamiento) zodat je een officieel Spaans adres hebt.
- Vraag je Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión aan als EU-burger, zodat je als resident geregistreerd staat.
- Schrijf je uit bij de Nederlandse gemeente en geef je nieuwe woonadres op bij de Belastingdienst Nederland.
- Vraag een certificado de residencia fiscal aan bij de Agencia Tributaria. Dat document bewijst dat je fiscaal resident bent in Spanje en is soms nodig om het verdrag te activeren.
- Doe aangifte via het Modelo 100 (de Spaanse IRPF) over je wereldwijde inkomen.
| Situatie | Belastingplichtig in | Wat opgeven |
|---|---|---|
| Meer dan 183 dagen in Spanje | Spanje | Wereldwijd inkomen |
| Gezin in Spanje, jij pendelt | Waarschijnlijk Spanje | Laat beoordelen door adviseur |
| Minder dan 183 dagen, geen gezin in Spanje | Waarschijnlijk Nederland | Spaans inkomen aangeven in NL |
| Eigenaar Spaans huurhuis, woonachtig in NL | Beide (gedeeld) | Spanje heft via Modelo 210 |
Spaans onroerend goed als je niet fiscaal resident bent
Ook als je geen fiscaal resident bent in Spanje maar wel een woning bezit, ben je belasting verschuldigd. Dat gaat via het Modelo 210, de aangifte voor niet-residenten. Dat geldt ook als je de woning niet verhuurt. Spanje rekent dan een fictief huurinkomen toe op basis van de kadastrale waarde van de woning. Dit wordt imputación de rentas inmobiliarias genoemd.
Wie dit niet aangeeft, stapelt schuld op bij de Agencia Tributaria zonder het te weten. De Belastingdienst ziet alle onroerend goed en weet welke eigenaren geen aangifte doen.
Praktische tip
Vraag bij de Agencia Tributaria een certificado de residencia fiscal aan zodra je je als resident hebt ingeschreven. Dat document is de sleutel bij discussies met de Nederlandse Belastingdienst en bij banken die vragen naar je fiscale woonplaats. Het aanvragen is gratis via de website van de Agencia Tributaria.
Wanneer schakel je een professional in
Als je inkomen uit meerdere landen komt, als je een huis bezit in zowel Nederland als Spanje, of als je pensioen, AOW of een uitkering ontvangt, is de situatie complex genoeg om een gestor of een adviseur te nemen die in beide belastingstelsels thuis is. Niet als luxe, maar als kostenpost die zichzelf terugverdient.
Een goede gestor kost je gemiddeld tussen de 150 en 400 euro per aangifte, afhankelijk van hoe complex je situatie is. Dat is weinig vergeleken met wat een fout in de fiscale indeling je kan kosten.
Lees ook: Pensioen in Spanje: zo werkt de belasting op AOW en aanvullend pensioen.