Wonen

De Balearen als woonregio: wat toerisme met je huur doet

· Redactie Nieuws uit Spanje · ← Terug naar blog
De Balearen als woonregio: wat toerisme met je huur doet

De meeste Nederlanders en Belgen die een huis zoeken op Mallorca of Ibiza weten dat het er duur is. Wat ze niet weten is dat de prijs die ze straks betalen voor een deel wordt bepaald door iets waar ze geen enkele invloed op hebben: hoeveel toeristen er dit jaar naar de eilanden komen.

De Balearen, dus Mallorca, Ibiza, Menorca en Formentera, vormen een aparte categorie binnen Spanje als het om wonen gaat. Nergens anders in het land ligt de spanning tussen een kleine lokale woningmarkt en een enorme toeristenstroom zo bloot. En die spanning raakt niet alleen huizenprijzen. Het raakt ook huur, voorzieningen, en hoe makkelijk je als buitenlander een plek vindt om echt te wonen, niet twee weken per jaar.

Waarom de Balearen een aparte markt zijn

Op het vasteland van Spanje kun je nog altijd betaalbare regio's vinden: Murcia, delen van Extremadura, het binnenland van Andalusië. Op de Balearen bestaat dat alternatief eigenlijk niet. De eilanden zijn klein, de grond is beperkt, en een flink deel van de woningvoorraad is in handen van mensen die er niet het hele jaar wonen. Vakantiewoningen, tweede huizen van Duitsers, Britten en Scandinaviërs, en een groeiend aantal vakantieverhuurpanden drukken de beschikbare voorraad voor permanente bewoners.

Het gevolg: de gemiddelde vierkantemeterprijs op Mallorca ligt inmiddels in dezelfde orde van grootte als in Barcelona, en op sommige plekken, zoals rond Palma en de zuidwestkust, zelfs hoger. Ibiza spant de kroon. Daar betaal je voor een gewoon appartement al snel bedragen die je eerder in Amsterdam zou verwachten dan op een Spaans eiland.

Wat het je kost om er te wonen

Een paar indicaties om het concreet te maken, al verschillen de bedragen per wijk en per moment en is het verstandig actuele advertenties te checken voordat je een beslissing neemt. Een huurwoning van twee slaapkamers in Palma de Mallorca kost al snel 1.200 tot 1.600 euro per maand, afhankelijk van de wijk. Op Ibiza liggen de huurprijzen vaak nog hoger, zeker in het hoogseizoen, wanneer eigenaren hun pand liever voor een paar maanden aan toeristen verhuren dan voor een heel jaar aan een vaste huurder. Dat laatste is precies het probleem waar veel expats tegenaan lopen: in de maanden april tot oktober is het lastig om een jaarcontract te vinden, omdat verhuurders meer verdienen aan korte vakantieverhuur.

Boodschappen en horeca liggen op de Balearen ook hoger dan het Spaanse gemiddelde, simpelweg omdat alles via de boot of het vliegtuig moet worden aangevoerd en de lokale economie is ingericht op toeristenbudgetten.

Daar staat tegenover dat salarissen op de eilanden, vooral in de toeristische sector, niet evenredig meestijgen. Voor wie met een Nederlands pensioen of spaargeld leeft, is dat minder een probleem. Voor wie er lokaal moet werken, kan het verschil tussen inkomen en woonlasten flink knellen.

Smalle straat in de oude binnenstad van Ibiza met witte huizen

De toerismedruk is geen abstract begrip

Op de Balearen is de discussie over massatoerisme niet alleen een politiek thema, het is iets dat je als bewoner dagelijks merkt. Mallorca ontvangt elk jaar miljoenen bezoekers, tegenover een vaste bevolking van iets meer dan 900.000 mensen; check de actuele bezoekersaantallen bij het regionale bureau voor statistiek (Ibestat) als je precieze cijfers wilt. Die verhouding zie je terug in de drukte op de weg, de wachttijden bij de huisarts in piekmaanden, en de prijs van alles van een brood tot een tandartsafspraak.

De regionale overheid van de Balearen heeft de afgelopen jaren maatregelen genomen om de druk te beperken: strengere regels voor vakantieverhuur, een plafond op het aantal toeristische verhuurlicenties, en op sommige plekken beperkingen op huurauto's in het hoogseizoen. Of en hoe deze regels precies worden gehandhaafd, verschilt per gemeente. Wie overweegt een woning te kopen met het idee om die deels te verhuren aan toeristen, doet er goed aan vooraf bij de gemeente (ayuntamiento) en bij een lokale makelaar na te vragen welke vergunning nodig is en of die op de gewenste locatie nog wordt afgegeven. Op steeds meer plekken op Mallorca en Ibiza worden geen nieuwe licenties voor vakantieverhuur meer uitgegeven.

Waar het nog wel behapbaar is

Niet alles op de Balearen is onbetaalbaar. Het binnenland van Mallorca, rond plaatsen als Sineu, Petra of Felanitx, is aanzienlijk rustiger en goedkoper dan de kust of Palma zelf. Menorca ligt over de hele linie nog wat lager geprijsd dan Mallorca en Ibiza, al is ook daar de druk in het hoogseizoen duidelijk voelbaar. Formentera is klein en extreem gewild, met prijzen die niet onderdoen voor Ibiza.

Wie serieus overweegt om op de Balearen te gaan wonen, doet er goed aan om minstens één laagseizoen, dus de maanden november tot maart, ter plekke door te brengen voordat je een definitieve keuze maakt. De sfeer, de prijzen en zelfs het aanbod aan winkels en diensten verschillen enorm tussen juli en januari. Een huis kopen op basis van een zomerbezoek alleen is een van de meest gemaakte fouten die we tegenkomen.

Hypotheek en aankoop: let op de eilandfactor

Voor een hypotheek als niet-resident gelden op de Balearen doorgaans vergelijkbare regels als elders in Spanje: Spaanse banken financieren niet-ingezetenen meestal tot een deel van de getaxeerde waarde, maar de exacte percentages verschillen per bank en per profiel, dus check dit vooraf bij meerdere geldverstrekkers. Omdat de huizenprijzen op de eilanden hoger liggen, betekent dat in de praktijk dat je als koper een groter bedrag aan eigen geld moet meebrengen dan op het vasteland. Een hypotheekadviseur die bekend is met de lokale markt kan je vooraf laten zien wat haalbaar is, voordat je verliefd wordt op een huis dat net buiten bereik ligt.

Wonen op de Balearen kan een droom zijn, maar het is geen goedkope versie van Spanje. Het is eerder een concentratie van alles wat aantrekkelijk én lastig is aan het land, op een paar eilanden die elk jaar een veelvoud van hun eigen bevolking aan bezoekers ontvangen. Wie daar met open ogen instapt, en zich vooraf goed laat informeren door de juiste professionals, voorkomt de meeste verrassingen.


Headerfoto: Guerrero De la Luz via Pexels | Foto: Raymond Petrik via Pexels