Veel Nederlanders en Belgen die naar Spanje verhuizen denken dat werken als zelfstandige daar ongeveer hetzelfde werkt als thuis. Dat is niet zo. Het grootste verschil zit niet in de belasting, maar in de sociale zekerheidsbijdrage die je elke maand betaalt, ook als je die maand niets hebt verdiend.
Wat is een autónomo precies?
Een autónomo is de Spaanse term voor een zelfstandige zonder personeel, zeg maar een zzp'er. Maar het systeem werkt fundamenteel anders dan in Nederland. In Spanje moet je je als autónomo inschrijven bij de Agencia Tributaria (belastingdienst) én bij de Seguridad Social (sociale zekerheid). Die twee registraties zijn allebei verplicht en ze staan los van elkaar.
Wat mensen niet weten: de maandelijkse bijdrage aan de Seguridad Social hangt in Spanje tegenwoordig af van je geschatte inkomen, niet van een vast bedrag voor iedereen. Sinds 2023 is er een nieuw systeem ingevoerd waarbij je zelf opgeeft wat je verwacht te verdienen, en op basis daarvan wordt je maandbijdrage berekend. In 2026 liggen de kwota's ruwweg tussen de 200 en 590 euro per maand, afhankelijk van je inkomensniveau. Controleer de actuele bedragen op seg-social.es, want deze worden jaarlijks bijgesteld.
Aan het einde van het jaar vergelijk je je werkelijke inkomen met de schatting. Heb je meer verdiend, betaal je bij. Heb je minder verdiend, krijg je terug.
Wat zijn de voordelen?
Het goede nieuws: als autónomo bouw je mee aan het Spaanse sociale stelsel. Je hebt recht op gezondheidszorg via de Seguridad Social, je kunt aanspraak maken op een uitkering bij ziekte (baja por enfermedad) en je bouwt pensioenrechten op in Spanje. Dat is anders dan wanneer je als Nederlander in dienst blijft van een Nederlands bedrijf en remote werkt vanuit Spanje, want dan gelden andere regels.
Nog een voordeel: de administratie voor een autónomo is relatief overzichtelijk als je de basis eenmaal door hebt. Je dient elk kwartaal een aangifte in via Modelo 130 (voorheffing inkomstenbelasting) en Modelo 303 (btw, als je btw-plichtig bent). Sommige dienstverleners aan buitenlandse opdrachtgevers buiten de EU vallen niet onder de Spaanse btw, maar dit hangt sterk af van je specifieke situatie.
Wat zijn de nadelen?
De maandbijdrage stopt pas als je je officieel uitschrijft als autónomo. Ga je een maand op vakantie en verdien je niets? Je betaalt gewoon door. Dat is misschien het grootste culturele verschil met het Nederlandse zzp-model, waar je geen bijdrage betaalt als je niet werkt.
Een ander nadeel: Spanje heft ook driemaandelijkse aangiftes, zelfs als je in een kwartaal nul euro hebt gefactureerd. Je vergeet er één in te dienen, dan volgt er al snel een boete. Veel autónomos laten dit gewoon door een gestor doen, een Spaanse administratief adviseur die je kwartaalingiftes bijhoudt, je inschrijving regelt en je helpt met de jaarlijkse belastingaangifte. Dat kost gemiddeld tussen de 50 en 150 euro per maand, afhankelijk van de regio en het werk.
Hoe schrijf je je in?
Je hebt voor de inschrijving als autónomo een NIE nodig, het fiscale identificatienummer voor buitenlanders in Spanje. Daarna meld je je aan bij de Agencia Tributaria via Modelo 037 (vereenvoudigd) of Modelo 036. Tegelijk schrijf je je in bij de Seguridad Social via Modelo TA.0521.
De volgorde is belangrijk: je moet dit doen vóórdat je je eerste factuur verstuurt. Doe je het pas daarna, dan loop je het risico op een boete voor te late inschrijving.
Spaarkorting voor starters
Als je voor het eerst autónomo wordt in Spanje, heb je recht op een verlaagde bijdrage van 80 euro per maand gedurende de eerste twaalf maanden. Dit heet de tarifa plana para nuevos autónomos. Er gelden voorwaarden: je mag de afgelopen twee jaar niet als autónomo ingeschreven zijn geweest. Sommige regio's verlengen die periode of bieden extra steun. Controleer dit bij je gemeente of via de Seguridad Social, want het kan regionaal verschillen.
Remote werken voor een Nederlands bedrijf: andere regels
Als je in loondienst blijft bij een Nederlandse of Belgische werkgever maar vanuit Spanje werkt, ben je in principe geen autónomo. Dan spelen de regels rondom sociale zekerheid en belasting heel anders. Welk land heffingsrecht heeft over je inkomen en in welk land je sociale premies betaalt, hangt af van het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje en van hoeveel dagen je waar werkt. Dat is een situatie waarbij je een belastingadviseur nodig hebt die in beide landen thuis is, want de gevolgen van een verkeerde inschatting kunnen groot zijn.
Facturen en btw
Als autónomo in Spanje stuur je facturen met btw (IVA). Het standaardtarief is 21 procent. Factureer je aan bedrijven buiten Spanje maar binnen de EU, dan geldt in veel gevallen het nultarief mits de afnemer een geldig btw-nummer heeft. Factureer je aan particulieren buiten Spanje, dan gelden andere regels. Dit is een van de punten waar veel nieuwe autónomos fouten maken, dus laat je hierover goed informeren.
Wat kost het écht per jaar?
Reken even mee. Stel je schat je inkomen op 25.000 euro per jaar. Dan betaal je ruwweg 300 euro per maand aan sociale zekerheid, dat is 3.600 euro per jaar. Daar bovenop betaal je IRPF, de Spaanse inkomstenbelasting. Na aftrek van kosten en de sociale premie zelf valt het belastbaar inkomen lager uit, maar je moet dit van tevoren goed inschatten om niet voor verrassingen te staan bij de jaarlijkse aangifte in het voorjaar.
Wil je weten of de inkomsten en kosten voor jou uitkomen als autónomo, dan is een eerste gesprek met een gestor of belastingadviseur in Spanje het meest directe antwoord. Die rekent het gewoon met je door op basis van jouw situatie.
Headerfoto: Anna Shvets via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels