Veel mensen denken dat een autonomo in Spanje eigenlijk hetzelfde is als een zzp'er in Nederland. Je schrijft je in, je stuurt facturen, je betaalt belasting over wat je verdient. Simpel toch? Dat klopt niet. En dat verschil kan je in de eerste maanden flink duur komen te staan.
Het grote verschil zit in de maandelijkse bijdrage aan de Seguridad Social, de Spaanse sociale zekerheid. Als zzp'er in Nederland betaal je belasting over je winst, punt. Geen winst, geen belasting. Als autonomo in Spanje betaal je elke maand een vaste bijdrage, ongeacht of je die maand iets hebt verdiend. Ook met nul omzet moet die rekening betaald worden.
Wat kost het echt per maand
Sinds een paar jaar werkt Spanje met een systeem van inkomensschijven voor de RETA-bijdrage, de sociale premie die autonomos betalen. Hoeveel je precies betaalt hangt af van je geschatte netto-inkomen, dus je winst na kosten. Hoe hoger je geschatte inkomen, hoe hoger je maandelijkse bijdrage.
Voor starters is er een verlaagd tarief, de zogeheten tarifa plana. Die geeft de eerste twaalf maanden een flink lagere vaste bijdrage, met een mogelijke verlenging van nog eens twaalf maanden als je inkomen onder een bepaalde grens blijft. Daarna val je terug in het normale schijvensysteem.
Het punt is: de exacte bedragen per schijf veranderen vrijwel elk jaar, en ze worden vastgesteld door de Seguridad Social. Reken dus niet blind op een bedrag dat je ergens hebt gelezen. Check de actuele tarieven altijd op seg-social.es of laat een gestor het voor je uitrekenen, want dat is precies waar nieuwe autonomos zich op verkijken.
Waarom dit anders voelt dan in Nederland
In Nederland bouw je als zzp'er zelf je buffer op voor magere maanden. In Spanje is die buffer er niet automatisch, want de bijdrage loopt gewoon door. Heb je een slechte maand, of ben je net begonnen en heb je nog nauwelijks klanten? Die bijdrage moet er toch uit, controleer de actuele minimumbedragen op seg-social.es.
Het voordeel is dat je met die bijdrage ook rechten opbouwt. Je bouwt mee aan je Spaanse pensioen, je krijgt onder voorwaarden recht op een uitkering bij ziekte (de baja), en bij langdurige arbeidsongeschiktheid is er een regeling. Dat is dus geen verloren geld, maar een verplichte verzekering die je in Nederland niet kent in deze vorm.
Een ander verschil: als autonomo in Spanje moet je zelf elk kwartaal btw-aangifte doen (de IVA) en elk kwartaal een voorlopige inkomstenbelasting afdragen. Dat is vaker dan de jaarlijkse aangifte waar je in Nederland aan gewend bent. Wie dit niet goed bijhoudt, loopt het risico op boetes voor te late aangifte. Dit is precies waarom veel Nederlanders en Belgen die als autonomo beginnen al in de eerste maanden een gestor inschakelen om de aangiftes op tijd en correct te doen.
Inschrijven: meer stappen dan je verwacht
Voordat je als autonomo aan de slag kunt, moet je je inschrijven bij de Agencia Tributaria, de Spaanse belastingdienst, via het formulier modelo 036 of 037. Daarna volgt de inschrijving bij de Seguridad Social voor je RETA-bijdrage. Beide stappen moeten gebeuren voordat je legaal mag factureren.
Voor dit alles heb je een NIE nodig, het fiscale identificatienummer voor buitenlanders in Spanje. Heb je dat nog niet, dan is dat de eerste horde die je moet nemen voordat je iets anders kunt regelen. Let op: het NIE is een nummer, geen pasje. Als EU-burger schrijf je je daarnaast in via het Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión, niet via een TIE, die is bedoeld voor niet-EU-burgers.
Afhankelijk van je situatie kan het ook nodig zijn om aan te tonen dat je als zelfstandige voldoende inkomen kunt genereren, bijvoorbeeld als je nog niet als resident staat ingeschreven. De regels hierover kunnen per situatie verschillen, dus check dit vooraf bij de Extranjería of met een adviseur.
Btw: niet altijd wat je verwacht
Een ander punt waar Nederlanders vaak van opkijken: niet elke autonomo rekent btw op dezelfde manier. Werk je bijvoorbeeld als freelance vertaler, tekstschrijver of consultant voor klanten buiten Spanje, dan gelden er andere regels dan wanneer je aan Spaanse klanten factureert. De btw-aangifte, de IVA, moet je sowieso elk kwartaal indienen, ook als er die periode niets te melden valt.
Daarnaast moet je als autonomo ook rekening houden met de retenciones, een soort voorheffing op je facturen als je voor bepaalde Spaanse klanten werkt. Dat scheelt weer met hoe je gewend was te factureren in Nederland.
Is het de moeite waard?
Voor veel Nederlanders en Belgen is het antwoord ja, zeker als ze als freelancer werken voor klanten buiten Spanje of hun eigen kleine onderneming runnen. Het voordeel is dat je volledig legaal werkt, belasting betaalt waar je woont, en rechten opbouwt in het Spaanse systeem. Het nadeel is de vaste maandelijkse last, ook als er geen inkomen tegenover staat.
Wie twijfelt of autonomo de juiste vorm is, of overweegt om in plaats daarvan een SL (een soort Spaanse bv) op te richten, doet er goed aan om dit vooraf goed te laten doorrekenen. Bij een SL gelden andere regels voor aansprakelijkheid en belasting, en dat kan bij hogere inkomens voordeliger uitpakken. Voor de praktische stappen rond autonomo worden en de verplichte bijdragen is het verstandig om niet op goed geluk te beginnen, maar dit samen met een professional voor te bereiden. Kijk voor hulp bij deze stappen eens op https://nieuwsuitspanje.nl/professionals?utm_source=blog&utm_medium=partnerlink&utm_campaign=politiek-en-wetgeving&utm_content=autonomo-worden-spanje-verschil-zzp-nederland.
Headerfoto: Yan Krukau via Pexels | Foto: Kampus Production via Pexels