Je AOW komt gewoon in euro's op je Spaanse rekening binnen, dus een wisselkoersklap hoef je niet te vrezen. Toch merken veel mensen pas bij hun eerste belastingaangifte in Spanje dat hun AOW wel degelijk invloed heeft, ook al wordt die AOW zelf niet nog eens apart belast in Spanje.
Hoe het verdrag precies werkt
Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag om te voorkomen dat je twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen. Voor AOW geldt meestal dat Nederland het heffingsrecht houdt, zeker als je AOW onder een bepaald bedrag blijft. Dat betekent dat je AOW in Nederland belast wordt, niet in Spanje zelf. Check de actuele voorwaarden bij de Agencia Tributaria of de Belastingdienst, want de exacte grens en uitwerking kunnen per situatie verschillen.
Maar Spanje kijkt wel naar je totale inkomen om te bepalen in welke belastingschijf je valt voor al het andere dat je in Spanje aangeeft. Dat heet het progressievoorbehoud. Heb je naast je AOW bijvoorbeeld een klein Spaans inkomen uit verhuur, een parttime baan of inkomsten als autonomo, dan kan je AOW ervoor zorgen dat dat Spaanse inkomen in een hogere schijf valt dan je zou verwachten als je alleen naar dat Spaanse bedrag kijkt.
Wist je dat
Dit belastingverdrag is een afspraak tussen Nederland en Spanje, los van Brussel. Europese politiek of een verkiezing in een ander EU-land verandert hier niets aan.
Waarom het bedrag soms afwijkt
Als het bedrag dat binnenkomt niet klopt met wat je verwacht, zit de oorzaak zelden bij de overmaking zelf. Vaker gaat het om een van deze dingen:
- De SVB heeft een jaarlijkse indexatie doorgevoerd die je over het hoofd zag
- Er is een inhouding voor de Zorgverzekeringswet als je nog premie betaalt via Nederland
- Je hebt een bewijs van in leven zijn gemist, waardoor de uitkering tijdelijk stopt
Dat laatste punt is waar het echt misgaat bij mensen. De SVB stuurt soms een brief waarin ze vragen te bevestigen dat je nog leeft, meestal via een formulier dat je laat invullen door je gemeente in Spanje of digitaal. Mis je die deadline, dan stopt de betaling gewoon, zonder dat je dat van tevoren ziet aankomen. Het duurt dan weken voordat alles weer op gang komt.
Wat de IRPF-aangifte van je vraagt
Bij je jaarlijkse Spaanse belastingaangifte, de IRPF, moet je je wereldwijde inkomen opgeven, ook als een deel daarvan al in Nederland belast is. Je AOW hoort daarbij. De Agencia Tributaria gebruikt dat totaalbeeld om te bepalen in welke schijf je overige Spaanse inkomsten vallen, ook al betaal je over de AOW zelf dus geen Spaanse belasting dankzij het verdrag.
| Situatie | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Alleen AOW, geen ander inkomen | AOW blijft belast in Nederland; of er een Spaanse aangifteplicht geldt voor dat inkomen zelf, hangt af van je persoonlijke situatie, check dit bij de Agencia Tributaria |
| AOW plus Spaans huurinkomen | Huurinkomen wordt belast in een schijf die mede bepaald wordt door je AOW-bedrag |
| AOW plus werk als autonomo | Zelfde principe, plus maandelijkse RETA-bijdrage los van je omzet |
Wat je concreet kunt doen
Check bij de SVB of je gegevens, inclusief je Spaanse adres, nog kloppen. Reageer snel als er een verzoek komt voor een levensbewijs. En laat je Spaanse belastingaangifte niet zelf doen als je ook ander inkomen hebt naast je AOW: de combinatie van verdragsregels en progressievoorbehoud is precies het soort detail waar een gestor fiscal voor nodig is, want een foutje hierin kost je al snel meer dan wat zo'n adviseur rekent.
Praktische tip
Bewaar elk jaar je jaaropgave van de SVB samen met je Spaanse aangifte. Bij twijfel over je belastingschijf kun je dan precies aantonen welk deel van je inkomen al in Nederland belast is.
Heb je naast je AOW ook een eigen bedrijf in Spanje, dan is het slim om ook te kijken hoe dat zich verhoudt tot je pensioenopbouw en belastingplicht. De regels zijn net anders dan in Nederland, en dat merk je vooral bij de jaarlijkse aangifte.